The Flashes (23-33)
Bediuzzaman SAID NURSI
The Flashes – contents
[hide]
The Twenty-third Flash
| The Twenty-third Flash | Yirmiüçüncü Lem’a |
| On Nature | Tabiat Risalesi |
| [First written as the Sixteenth Note of the Seventeenth Flash, this part of the Risale-i Nur was later designated as the Twenty-Third Flash because of its importance. For it puts naturalistic atheism to death with no chance of reanimation, and totally shatters the foundation stones of unbelief.] | (Onyedinci Lem’anın Onaltıncı Notası iken, ehemmiyetine binaen Yirmiüçüncü Lem’a olmuştur. Tabiattan gelen fikr-i küfrîyi dirilmeyecek bir surette öldürüyor; küfrün temel taşını zîr ü zeber ediyor.) |
| A Reminder | İhtar |
| This treatise explains through Nine Impossibilities, themselves comprising at least ninety impossibilities, just how unreasonable, crude and superstitious is the way taken by those Naturalists who are atheists. | Şu notada, Tabiiyyunun münkir kısmının gittikleri yolun içyüzü ne kadar akıldan uzak ve ne kadar çirkin ve ne derece hurafe olduğu, lâakal doksan muhali tazammun eden dokuz muhal ile beyan edilmiş. |
| In order to cut short the discussion here and because these impossibilities have been explained in part in other sections of the Risale-i Nur, and some steps in the arguments have been skipped. | Sair risalelerde o muhaller kısmen izah edildiğinden; burada gayet muhtasar olmak haysiyetiyle, bazı basamaklar tayyedilmiştir. |
| It occurs to one, therefore, how is it that those famous and supposedly brilliant philosophers accepted such a blatantly obvious superstition, and continue to pursue that way. | Onun için, birdenbire, bu kadar zahir ve aşikâre bir hurafeyi nasıl bu meşhur âkıl feylesoflar kabul etmişler, o yolda gidiyorlar, hatıra geliyor. |
| Well, the fact is they could not see its reality. And I am ready to explain in detail and prove through clear and decisive arguments to whoever doubts it that these crude, repugnant and unreasonable impossibilities are the necessary and unavoidable result of their way; in fact, the very gist of their creed.* | Evet onlar, mesleklerinin içyüzünü görememişler. Hem hakikat-ı meslekleri ve mesleklerinin lâzımı ve muktezası odur ki; yazılmış herbir muhalin ucunda beyan edilen o çirkin ve müstekreh ve gayr-ı makul (Haşiye)hülâsa-i mezhebleri, mesleklerinin lâzımı ve zarurî muktezası olduğunu gayet bedihî ve kat’î bürhanlarla şübhesi olanlara tafsilen beyan ve isbat etmeye hazırım. |
| * What occasioned the writing of this treatise were the attacks being made on the Qur’an by those who called everything that their corrupted minds could not reach a superstition, who were using Nature to justify unbelief, and were vilifying the truths of belief in a most aggressive and ugly fashion. | (Haşiye): Bu risalenin sebeb-i te’lifi; gayet mütecavizane ve gayet çirkin bir tarz ile hakaik-i imaniyeyi tezyif edip, bozulmuş aklı yetişmediği şeye hurafe deyip, dinsizliği tabiata bağlayarak, Kur’ana hücum edilmesidir. |
| Those attacks stirred up in my heart an intense anger which resulted in those perverted atheists and falsifiers of the truth receiving vehement and harsh slaps. | O hücum ise, şiddetli bir hiddeti (kalbe) kaleme verdi ki, şiddetli ve galiz tokatları o mülhidlere ve haktan yüz çeviren bâtıl mezheblilere yedirdi. |
| Otherwise, the way generally followed by the Risale-i Nur is a mild, polite and persuasive one. | Yoksa Risale-i Nur’un mesleği, nezihane ve nazikane ve kavl-i leyyindir |
| In the Name of God, the Merciful, the Compassionate. | بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ |
| Their prophets said: “Is there any doubt about God, Creator of the heavens and the earth?”(Qur’an, 14:10) | قَالَتْ رُسُلُهُمْ اَفِى اللّٰهِ شَكٌّ فَاطِرِ السَّمٰوَاتِ وَاْلاَرْضِ |
| By declaring through the use of a rhetorical question that there cannot and should not be any doubt about God Almighty, this verse clearly demonstrates the Divine existence and Unity. | Şu âyet-i kerime, istifham-ı inkârî ile “Cenab-ı Hak hakkında şekk olmaz ve olmamalı” demekle; vücud ve vahdaniyet-i İlahiye, bedahet derecesinde olduğunu gösteriyor. |
| A point to be mentioned before our discussion: | Şu sırrı izahtan evvel bir ihtar: |
| When I went to Ankara in 1922, the morale of the people of belief was extremely high as a result of the victory of the army of Islam over the Greeks. But I saw that an abominable current of atheism was treacherously trying to subvert, poison and destroy their minds. | 1338’de Ankara’ya gittim. İslâm ordusunun Yunan’a galebesinden neş’e alan ehl-i imanın kuvvetli efkârı içinde, gayet müdhiş bir zındıka fikri, içine girmek ve bozmak ve zehirlendirmek için dessasane çalıştığını gördüm. |
| “O God!” I said, “this monster is going to harm the fundamentals of belief.” At that point, since the above-mentioned verse makes self-evidently plain God’s existence and Unity, I sought assistance from it and wrote a treatise in Arabic consisting of a proof taken from the All-Wise Qur’an that was powerful enough to disperse and destroy that atheistic current. | Eyvah dedim, bu ejderha imanın erkânına ilişecek! O vakit, şu âyet-i kerime bedahet derecesinde vücud ve vahdaniyeti ifham ettiği cihetle ondan istimdad edip, o zındıkanın başını dağıtacak derecede Kur’an-ı Hakîm’den alınan kuvvetli bir bürhanı, Arabî risalesinde yazdım. |
| I had it printed in Ankara at the Yeni Gün Press. But, alas, those who knew Arabic were few and those who considered it seriously were rare. Also, its argument was in an extremely concise and abbreviated form. | Ankara’da, Yeni Gün Matbaası’nda tab’ettirmiştim. Fakat maatteessüf Arabî bilen az ve ehemmiyetle bakanlar da nadir olmakla beraber, gayet muhtasar ve mücmel bir surette |
| As a result, the treatise did not have the effect it should have done and sadly, that current of atheism both swelled and gained strength. Now, I feel compelled to explain a part of the proof in Turkish. | o kuvvetli bürhan tesirini göstermedi. Maatteessüf, o dinsizlik fikri hem inkişaf etti, hem kuvvet buldu. Bilmecburiye, o bürhanı Türkçe olarak bir derece beyan edeceğim. |
| Since certain parts of it have been fully explained in other sections of the Risale-i Nur, it will be written in summary form here. Those numerous proofs in part unite in this proof; so each may be seen as an element of this proof. | O bürhanın bazı parçaları, bazı risalelerde tam izah edildiğinden; burada icmalen yazılacaktır. Sair risalelerde inkısam etmiş olan müteaddid bürhanlar, bu bürhanda kısmen ittihad ediyor; herbiri bunun bir cüz’ü hükmüne geçiyor. |
| Introduction | Mukaddime |
| O man! You should be aware that there are certain phrases which are commonly used and imply unbelief. The believers also use them, but without realizing their implications. We shall explain three of the most important of them. | Ey insan! Bil ki, insanların ağzından çıkan ve dinsizliği işmam eden dehşetli kelimeler var. Ehl-i iman, bilmeyerek istimal ediyorlar. Mühimlerinden üç tanesini beyan edeceğiz: |
| The First: “Causes create this.” | Birincisi: “Evcedethü-l esbab” Yani, “esbab bu şey’i icad ediyor.” |
| The Second: “It forms itself; it comes into existence and later ceases to exist.” | İkincisi: “Teşekkele binefsihi” Yani, “kendi kendine teşekkül ediyor, oluyor, bitiyor.” |
| The Third: “It is natural; Nature necessitates and creates it.” | Üçüncüsü: “İktezathü-t tabiat” Yani, “tabiîdir, tabiat iktiza edip icad ediyor.” |
| Indeed, since beings exist and this cannot be denied, and since each being comes into existence in a wise and artistic fashion, and since each is not outside time but is being continuously renewed, | Evet madem mevcudat var ve inkâr edilmez. Hem her mevcud san’atlı ve hikmetli vücuda geliyor. Hem madem kadîm değil, yeniden oluyor. |
| then, O falsifier of the truth, you are bound to say either that the causes in the world create beings, for example, this animal; that is to say, it comes into existence through the coming together of causes, | Herhalde ey mülhid! Bu mevcudu, meselâ bu hayvanı ya diyeceksin ki, esbab-ı âlem onu icad ediyor; yani esbabın içtimaında o mevcud vücud buluyor.. |
| or that it forms itself, | veyahud o kendi kendine teşekkül ediyor.. |
| or that its coming into existence is a requirement and necessary effect of Nature, | veyahud tabiat muktezası olarak, tabiatın tesiriyle vücuda geliyor.. |
| or that it is created through the power of One All-Powerful and All-Glorious. | veyahud bir Kadîr-i Zülcelal’in kudretiyle icad edilir. |
| Since reason can find no way apart from these four, if the first three are definitely proved to be impossible, invalid and absurd, the way of Divine Unity, which is the fourth way, will necessarily and self-evidently and without doubt or suspicion, be proved true. | Madem aklen bu dört yoldan başka yol yoktur, evvelki üç yol muhal, battal, mümteni’, gayr-ı kabil oldukları kat’î isbat edilse; bizzarure ve bilbedahe dördüncü yol olan tarîk-i vahdaniyet, şeksiz şübhesiz sabit olur. |
| The First Way | Amma Birinci Yol Ki: |
| This to imagine that the formation and existence of things, creatures, occurs through the coming together of the causes in the universe. We shall mention only three of its numerous impossibilities. | Esbab-ı âlemin içtimaıyla teşkil-i eşya ve vücud-u mahlukattır. Pek çok muhalatından yalnız üç tanesini zikrediyoruz. |
| First Impossibility | Birincisi: |
| Imagine there is a pharmacy in which there are hundreds of jars and phials filled with quite different substances. A living potion and a living remedy are required from those medicaments. | Bir eczahanede, gayet muhtelif maddelerle dolu, yüzer kavanoz şişeler bulunuyor. O edviyelerden, zîhayat bir macun istenildi. Hem hayatdar hârika bir tiryak onlardan yapılmak îcab etti. |
| So we go to the pharmacy and see that they are to be found there in abundance, yet in great variety. We examine each of the potions | Geldik, o eczahanede, o zîhayat macunun ve hayatdar tiryakın çoklukla efradını gördük. O macunlardan herbirisini tedkik ettik. |
| and see that the ingredients have been taken in varying but precise amounts from each of the jars and phials, one ounce from this, three from that, seven from the next, and so on. | Görüyoruz ki: O kavanoz şişelerden herbirisinden, bir mizan-ı mahsus ile, bir iki dirhem bundan, üç dört dirhem ötekinden, altı yedi dirhem başkasından ve hâkeza.. muhtelif mikdarlarda eczalar alınmış. |
| If one ounce too much or too little had been taken, the potion would not have been living and would not have displayed its special quality. | Eğer birinden, bir dirhem ya noksan veya fazla alınsa o macun zîhayat olamaz, hasiyetini gösteremez. |
| Next, we study the living remedy. Again, the ingredients have been taken from the jars in a particular measure so that if even the most minute amount too much or too little had been taken, the remedy would have lost its special property. | Hem o hayatdar tiryakı da tedkik ettik. Herbir kavanozdan bir mizan-ı mahsus ile bir madde alınmış ki, zerre mikdarı noksan veya ziyade olsa, tiryak hâssasını kaybeder. |
| Now, although the jars number more than fifty, the ingredients have been taken from each according to measures and amounts that are all different. | O kavanozlar elliden ziyade iken, herbirisinden ayrı bir mizan ile alınmış gibi, ayrı ayrı mikdarda eczaları alınmış. |
| Is it in any way possible or probable that the phials and jars should have been knocked over by a strange coincidence or sudden gust of wind | Acaba hiçbir cihette imkân ve ihtimal var mı ki, o şişelerden alınan muhtelif mikdarlar, şişelerin garib bir tesadüf veya fırtınalı bir havanın çarpmasıyla devrilmesinden, |
| and that only the precise, though different, amounts that had been taken from each of them should have been spilt, and then arranged themselves and come together to form the remedy? | herbirisinden alınan mikdar kadar yalnız o mikdar aksın, beraber gitsinler ve toplanıp o macunu teşkil etsinler? |
| Is there anything more superstitious, impossible and absurd than this? If an ass could speak, it would say: “I cannot accept this idea!”, and would gallop off! | Acaba bundan daha hurafe, muhal, bâtıl birşey var mı? Eşek muzaaf bir eşekliğe girse, sonra insan olsa, “Bu fikri kabul etmem” diye kaçacaktır. |
| Similarly, each living being may be likened to the living potion in the comparison, and each plant to a living remedy. | İşte bu misal gibi; herbir zîhayat, elbette zîhayat bir macundur ve herbir nebat, hayatdar bir tiryak gibidir ki; |
| For they are composed of matter that has been taken in most precise measure from truly numerous and truly various substances. | çok müteaddid eczalardan, çok muhtelif maddelerden, gayet hassas bir ölçü ile alınan maddelerden terkib edilmiştir. |
| If these are attributed to causes and the elements and it is claimed, “Causes created these,” it is unreasonable, impossible and absurd a hundred times over, just as it was to claim that the potion in the pharmacy came into existence through the phials being knocked over; by accident. | Eğer esbaba, anasıra isnad edilse ve “esbab icad etti” denilse; aynen eczahanedeki macunun, şişelerin devrilmesinden vücud bulması gibi, yüz derece akıldan uzak, muhal ve bâtıldır. |
| In Short: The vital substances in this vast pharmacy of the universe, which are measured on the scales of Divine Determining and Decree of the All-Wise and Pre-Eternal One, can only come into existence through a boundless wisdom, infinite knowledge and all-encompassing will. | Elhasıl:Şu eczahane-i kübra-yı âlemde, Hakîm-i Ezelî’nin mizan-ı kaza ve kaderiyle alınan mevadd-ı hayatiye, hadsiz bir hikmet ve nihayetsiz bir ilim ve herşeye şamil bir irade ile vücud bulabilir. |
| The unfortunate person who declares that they are the work of blind, deaf and innumerable elements and causes and natures, which stream like floods; | “Kör, sağır, hududsuz, sel gibi akan küllî anasır ve tabayi’ ve esbabın işidir.” diyen bedbaht, |
| and the foolish, delirious person who claims that that wondrous remedy poured itself out when the phials were knocked over and formed itself, are certainly unreasonable and nonsensical. | “O tiryak-ı acib, kendi kendine şişelerin devrilmesinden çıkıp olmuştur.” diyen divane bir hezeyancı, sarhoş bulunan bir ahmaktan daha ziyade ahmaktır. |
| Indeed, such denial and unbelief is a senseless absurdity. | Evet o küfür; ahmakane, sarhoşane, divanece bir hezeyandır. |
| Second Impossibility | İkinci Muhal: |
| If everything is not attributed to the All-Powerful and All-Glorious One, Who is the Single One of Unity, but is attributed to causes, it necessitates that | Eğer herşey, Vâhid-i Ehad olan Kadîr-i Zülcelal’e verilmezse, belki esbaba isnad edilse lâzım gelir ki; |
| many of the elements and causes present in the universe intervene in the being of every animate creature. | âlemin pek çok anasır ve esbabı, herbir zîhayatın vücudunda müdahalesi bulunsun. |
| Whereas that different and mutually opposing and conflicting causes should come together of their own accord in complete order, with the finest balance and in perfect concord in the being of a tiny creature, like a fly, | Halbuki sinek gibi bir küçük mahlukun vücudunda, kemal-i intizam ile gayet hassas bir mizan ve tamam bir ittifak ile, muhtelif ve birbirine zıd, mübayin esbabın içtimaı, |
| is such an obvious impossibility that anyone with even an iota of consciousness would say: “This is impossible; it could not be!” | o kadar zahir bir muhaldir ki, sinek kanadı kadar şuuru bulunan, “Bu muhaldir, olamaz!” diyecektir. |
| The tiny body of a fly is connected with most of the elements and causes in the universe; indeed, it is a summary of them. | Evet bir sineğin küçücük cismi, kâinatın ekser anasır ve esbabı ile alâkadardır; belki bir hülâsasıdır. |
| If it is not attributed to the Pre-Eternal and All-Powerful One, it is necessary for those material causes to be themselves present in the immediate vicinity of the fly; | Eğer Kadîr-i Ezelî’ye verilmezse, o esbab-ı maddiye onun vücudu yanında bizzât hazır bulunmak lâzım; belki onun küçücük cismine girmek gerektir. |
| rather, for them all to enter into its tiny body; and even for them to enter each of the cells of its eyes, which are minute samples of its body. | Belki cisminin küçük bir nümunesi olan gözündeki bir hüceyresine girmeleri îcab ediyor. |
| For if a cause is of a material nature, it is necessary for it to be present in the immediate vicinity of, and inside, its effect. | Çünki sebeb maddî ise, müsebbebin yanında ve içinde bulunması lâzım geliyor. |
| And this necessitates accepting that the constituents and elements of the universe are physically present inside that minute cell, a place too small even for the tip of its antenna, and that they work there in harmony like a master. | Şu halde, iki sineğin iğne ucu gibi parmakları yerleşmeyen o hüceyrecikte erkân-ı âlem ve anasır ve tabayiin, maddeten içinde bulunup, usta gibi içinde çalıştıklarını kabul etmek lâzım geliyor. |
| A way such as this, then, shames even the most foolish of the Sophists. | İşte, Sofestaînin en eblehleri dahi, böyle bir meslekten utanıyorlar. |
| Third Impossibility | Üçüncü Muhal: |
| It is an established rule that,“If a being has unity, it can only have issued from a single being, from one hand.” | اَلْوَاحِدُ لاَ يَصْدُرُ اِلاَّ عَنِ الْوَاحِدِkaide-i mukarreresiyle: “Bir mevcudun vahdeti varsa, elbette bir vâhidden, bir elden sudûr edebilir.” |
| Particularly if it displays a comprehensive life within a perfect order and sensitive balance, | Hususan o mevcud, gayet mükemmel bir intizam ve hassas bir mizan içinde ve câmi’ bir hayata mazhar ise, |
| it demonstrates self-evidently that it did not issue from numerous hands, which are the cause of conflict and confusion, but that it issued from a single hand that is All-Powerful and All-Wise. | bilbedahe sebeb-i ihtilaf ve keşmekeş olan müteaddid ellerden çıkmadığını; belki gayet Kadîr, Hakîm olan bir tek elden çıktığını gösterdiği halde; |
| Therefore, to attribute a well-ordered and well-balanced being which has unity such as that to the jumbled hands of innumerable, lifeless, ignorant, aggressive, unconscious, chaotic, blind and deaf natural causes, the blindness and deafness of which increase with their coming together and intermingling among the ways of numberless possibilities, is as unreasonable as accepting innumerable impossibilities all at once. | hadsiz ve camid ve cahil, mütecaviz, şuursuz, karmakarışıklık içinde, kör, sağır esbab-ı tabiiyenin karmakarışık ellerine, hadsiz imkânat yolları içinde ve içtima ve ihtilat ile, o esbabın körlüğü, sağırlığı ziyadeleştiği halde; o muntazam ve mevzun ve vâhid bir mevcudu onlara isnad etmek, yüz muhali birden kabul etmek gibi akıldan uzaktır. |
| If we leave this impossibility aside and assume that material causes have effects, these effects can only occur through direct contact and touch. However, the contact of natural causes is with the exteriors of living beings. | Haydi bu muhalden kat’-ı nazar, esbab-ı maddiyenin elbette tesirleri, mübaşeretle ve temasla olur. Halbuki o esbab-ı tabiiyenin temasları, zîhayat mevcudların zahirleriyledir. |
| And yet we see that the interiors of such beings, where the hands of material causes can neither reach nor touch, are ten times more delicate, well-ordered and perfect as regards art than their exteriors. | Halbuki görüyoruz ki; o esbab-ı maddiyenin elleri yetişmediği ve temas edemedikleri o zîhayatın bâtını, on defa zahirinden daha muntazam, daha latif, san’atça daha mükemmeldir. |
| Therefore, although tiny animate creatures, on which the hands and organs of material causes can in no way be situated, indeed they cannot touch the creatures’ exteriors all at once even, | Esbab-ı maddiyenin elleri ve âletleriyle hiçbir cihetle yerleşemedikleri, belki tam zahirine de temas edemedikleri küçücük zîhayat, küçücük hayvancıklar, |
| are more strange and wonderful as regards their art and creation than the largest creatures, | en büyük mahluklardan daha ziyade san’atça acib, hilkatça bedî’ bir surette oldukları halde; |
| to attribute them to those lifeless, unknowing, crude, distant, vast, conflicting, deaf and blind causes can result only from a deafness and blindness compounded to the number of animate beings. | o camid, cahil, kaba, uzak, büyük ve birbirine zıd olan sağır, kör esbaba isnad etmek, yüz derece kör, bin derece sağır olmakla olur!.. |
| The Second Way | Amma İkinci Mes’ele: |
| This is expressed by the phrase “It forms itself.” It too involves many impossibilities and is absurd and impossible in many aspects. We shall explain three examples of these impossibilities. | “Teşekkele binefsihi”dir. Yani: Kendi kendine teşekkül ediyor. İşte bu cümlenin dahi çok muhalatı var. Çok cihetle bâtıldır, muhaldir. Nümune için muhalâtından üç tanesini beyan ederiz. |
| First Impossibility | Birincisi: |
| O you obstinate denier! Your egotism has made you so stupid that somehow you decide to accept a hundred impossibilities all at once. | Ey muannid münkir! Senin enaniyetin seni o kadar ahmaklaştırmış ki, yüz muhali birden kabul etmeyi, bir derece hükmediyorsun. |
| For you yourself are a being and not some simple substance that is inanimate and unchanging. | Çünki sen mevcudsun. Ve basit bir madde ve camid ve tegayyürsüz değilsin. |
| You are like an extremely well-ordered machine that is constantly being renewed and a wonderful palace that is undergoing continuous change. | Belki, daima teceddüdde olarak, gayet muntazam bir makine ve hârika ve daima tahavvülde bir saray gibisin. |
| Particles are working unceasingly in your body. Your body has a connection and mutual relations with the universe, in particular with regard to sustenance and the perpetuation of the species, | Senin vücudunda her vakit zerreler çalışıyorlar. Senin vücudun kâinatla, hususan rızık münasebetiyle, hususan beka-i nev’i itibariyle alâkadar ve alış-verişi vardır. |
| and the particles that work within it are careful not to spoil that relationship nor to break the connection. | Senin vücudunda çalışan zerreler, o münasebatı bozmamak ve o alâkadarlığı kırmamak için dikkat ediyorlar. |
| In this cautious manner they set about their work, as though taking the whole universe into account. Seeing your relationships within it, they take up their positions accordingly. | Öylece ihtiyatla ayaklarını atıyorlar. Güya bütün kâinata bakıyorlar. Senin münasebatını kâinatta görüp öyle vaziyet alıyorlar. |
| And you benefit with your external and inner senses in accordance with the wonderful positions that they take. | Sen zahirî ve bâtınî duygularınla, o zerrelerin, o hârika vaziyetine göre istifade edersin. |
| If you do not accept that the particles in your body are tiny officials in motion in accordance with the law of the Pre-Eternal and All-Powerful One, or that they are an army, or the nibs of the pen of Divine Determining, with each particle as the nib of a pen, or that they are points inscribed by the pen of Power with each particle being a point, | Eğer sen vücudundaki zerreleri, Kadîr-i Ezelî’nin kanunuyla hareket eden küçücük memurlarıveya bir ordusu veya kalem-i kaderin uçları, herbir zerre bir kalem ucu veya kalem-i kudretin noktaları, herbir zerre bir nokta olduğunu kabul etmezsen; |
| then in every particle working in your eye there would have to be an eye such as could see every limb and part of your body as well as the entire universe, with which you are connected. | o vakit senin gözünde çalışan herbir zerreye öyle bir göz lâzım ki, senin mecmu-u cesedinin her tarafını görmekle beraber, münasebetdar olduğun bütün kâinatı dahi görecek bir gözü |
| In addition to this, you would have to ascribe to each particle an intelligence equivalent to that of a hundred geniuses, sufficient to know and recognize all your past and your future, and your forbears and descendants, the origins of all the elements of your being, and the sources of all your sustenance. | ve bütün senin mazi ve müstakbel ve nesil ve aslın ve anasırının menbalarını ve rızkının madenlerini bilecek, tanıyacak yüz dâhî kadar bir akıl vermek lâzım geliyor. |
| To attribute the knowledge and consciousness of a thousand Plato’s to a single particle of one such as you who does not possess even a particle’s worth of intelligence in matters of this kind is a crazy superstition a thousand times over! | Senin gibi bu mes’elelerde zerre kadar aklı olmayanın bir zerresine bin Eflatun kadar bir ilim ve şuur vermek, bin derece divanece bir hurafeciliktir!.. |
| Second Impossibility | İkinci Muhal: |
| Your being resembles a thousand-domed wondrous palace in which the stones stand together in suspension and without support. Indeed, your being is a thousand times more wonderful than such a palace, | Senin vücudun bin kubbeli hârika bir saraya benzer ki; her kubbesinde taşlar, direksiz birbirine başbaşa verip, muallakta durdurulmuş. Belki senin vücudun, bin defa bu saraydan daha acibdir. |
| for the palace of your being is being renewed continuously in perfect order. Leaving aside your truly wonderful spirit, heart and other subtle faculties, each member of your body resembles a single-domed part of the palace. | Çünki o saray-ı vücudun, daima kemal-i intizamla tazelenmektedir. Gayet hârika olan ruh, kalb ve manevî letaiften kat’-ı nazar, yalnız cesedindeki herbir âza, bir kubbeli menzil hükmündedir. |
| Like the stones of a dome, the particles stand together in perfect balance and order demonstrating the eye and the tongue, for example, each to be a wondrous building, extraordinary work of art, and miracle of power. | Zerreler, o kubbedeki taşlar gibi birbirleriyle kemal-i müvazene ve intizam ile başbaşa verip, hârika bir bina, fevkalâde bir san’at, göz ve dil gibi acib birer mu’cize-i kudret gösteriyorlar. |
| If these particles were not each officials dependent on the command of the master architect of the universe, | Eğer bu zerreler, şu âlemin ustasının emrine tâbi’ birer memur olmasalar; |
| then each particle would have to be both absolutely dominant over all the other particles in the body and absolutely subordinate to each of them; and both equal to each and, with regard to its dominant position, opposed; | o vakit herbir zerre, umum o ceseddeki zerrelere hem hâkim-i mutlak hem herbirisine mahkûm-u mutlak, hem her birisine misil hem hâkimiyet noktasında zıd, |
| and both the origin and source of most of the attributes that pertain only to the Necessarily Existent One, | hem yalnız Vâcib-ül Vücud’a mahsus olan ekser sıfâtın masdarı, menbaı, |
| and extremely restricted; and both in absolute form, and in the form of a perfectly ordered individual artefact that could only, through the mystery of unity, be the work of the Single One of Unity. | hem gayet mukayyed hem gayet mutlak bir surette olmakla beraber, sırr-ı vahdetle yalnız bir Vâhid-i Ehad’in eseri olabilen gayet muntazam bir masnu-u vâhidi |
| Anyone with even a particle of consciousness would understand what an obvious impossibility this is; to attribute such an artefact to those particles. | o hadsiz zerrata isnad etmek; zerre kadar şuuru olan, bunun pek zahir bir muhal belki yüz muhal olduğunu derkeder. |
| Third Impossibility | Üçüncü Muhal: |
| If your being is not ‘written’ by the pen of the Pre-Eternal and All-Powerful One, Who is the Single One of Unity, and is instead ‘printed’ by Nature and causes, | Eğer senin vücudun, Vâhid-i Ehad olan Kadîr-i Ezelî’nin kalemiyle mektub olmazsa ve tabiata, esbaba mensub matbu’ ise, |
| there would have to be printing-blocks in Nature not only to the number of cells in your body, but to the number of their thousands of combinations, which are arranged in concentric circles. | o vakit senin vücudundaki bir hüceyre-i bedenden tut, birbiri içinde daireler misillü, binler mürekkebler adedince tabiat kalıblarının bulunması lâzım gelir. |
| Because, for example, if this book which we hold in our hand is written, a single pen may write it relying on the knowledge of its writer. | Çünki meselâ bu elimizdeki kitab eğer mektub olsa, bir tek kalem, kâtibinin ilmine istinad edip, bütün onları yazar. |
| If, on the other hand, it is not written and is not attributed to its writer’s pen, and if it is said that it exists of its own accord or it is ascribed to Nature, | Eğer o, mektub olmazsa ve onun kalemine verilmezse, kendi kendine olmuş denilse veya tabiata verilse, |
| then, as a printed book, it would be necessary for there to be a different iron pen of each letter so that it could be printed. | o vakit matbu’ kitab gibi, herbir harfi için ayrı bir demir kalem lâzımdır ki tab’edilsin. |
| In a printing-press there have to be pieces of type to the number of letters in the alphabet so the letters in the book come into existence by means of them; | Nasılki matbaada hurufat adedince demir harfler bulunur, sonra o harfler vücud bulur; |
| pens to the number of those letters being necessary in place of a single pen. | o vakit bir tek kaleme bedel, o hurufat adedince kalemler bulunması lâzım gelir. |
| As may be seen, sometimes a whole page is written in a single large letter from among those letters with a small pen in fine script, in which case a thousand pens would be necessary for one letter. | Belki o hurufat içinde bazan olduğu gibi, küçük kalem ile bir büyük harfte bir sahife –ince hatla– yazılmış ise, binler kalem bir tek harf için lâzım geliyor. |
| Rather, if it took the form of your body, with all its components one within the other in concentric circles, there would have to be printing-blocks in each circle, for each component, to the number of the combinations that they form. | Belki birbirinin içine girip muntazam bir vaziyetle, senin cesedin gibi bir şekil alıyorsa, o vakit herbir dairede, herbir cüz’ için, o mürekkebat adedince kalıplar lâzım geliyor. |
| Now, see, if you claim this, which involves a hundred impossibilities, to be possible, | Haydi, yüz muhal içinde bulunan bu tarzı, mümkün desen dahi, |
| then again if they are not attributed to a single pen, for those well-ordered, artistic pieces of type, faultless printing-blocks and iron pens to be made, | bu muntazam san’atlı demir harfleri ve mükemmel kalıpları ve kalemleri yapmak için, yine bir tek kaleme verilmezse, |
| further pens, printing-blocks and letters to the same number as themselves would be necessary. | o kalemler, o kalıplar, o demir harflerin yapılması için, onların adedlerince yine kalemler, kalıplar ve harfler lâzım. |
| And they too would have to have been made; and they too would have to have been well-ordered and artistically fashioned. And so on. It would carry on in successionad infinitum . | Çünki onlar da yapılmışlar ve onlar da muntazam san’atlıdırlar. Ve hâkeza müteselsilen gittikçe gidecek… |
| There, you too understand! This way of thinking is such that it involves impossibilites and superstitions to the number of particles in your body. O denier of God! See this, and quit the way of misguidance! | İşte sen de anla! Bu öyle bir fikirdir ki; senin zerratın adedince muhalat ve hurafeler, içinde bulunuyor. Ey muannid muattıl! Sen de utan, bu dalaletten vazgeç! |
| The Third Way | Üçüncü Kelime: |
| “Nature necessitates it; Nature makes it.” This statement contains many impossibilities. We shall mention three of them by way of examples. | “İktezathü-t tabiat” Yani; tabiat iktiza ediyor, tabiat yapıyor. İşte bu hükmün çok muhalatı var. Nümune için üçünü zikrediyoruz. |
| First Impossibility | Birincisi: |
| If the art and creativity, which are discerning and wise, to be seen in beings and particularly in animate beings are not attributed to the pen of Divine Determining and Power of the Pre-Eternal Sun, | Eğer mevcudatta, hususan zîhayatta görünen basîrane, hakîmane olan san’at ve icad, Şems-i Ezelî’nin kalem-i kader ve kudretine verilmezse, |
| and instead are attributed to Nature and force, which are blind, deaf and unthinking, it becomes necessary that | belki kör, sağır, düşüncesiz olan tabiata ve kuvvete isnad edilse lâzım gelir ki; |
| Nature either should have present in everything machines and printing-presses for their creation, or should include in everything power and wisdom enough to create and administer the universe. | tabiat, icad için herşeyde hadsiz manevî makine ve matbaaları bulundursun; veyahud herşeyde, kâinatı halk ve idare edecek bir kudret ve hikmet dercetsin. |
| The reason for this is as follows: The sun’s manifestations and reflections appear in all small fragments of glass and droplets on the face of the earth. | Çünki nasıl şemsin cilveleri ve akisleri, zemin yüzündeki zerrecik cam parçalarında ve katrelerde görünüyor. |
| If those miniature, reflected imaginary suns are not ascribed to the sun in the sky, | Eğer o misalî ve aksî güneşçikler, semadaki tek güneşe isnad edilmese, lâzım gelir ki; |
| it is necessary to accept the external existence of an actual sun in every tiny fragment of glass smaller than a match-head, which possesses the sun’s qualities and which, though small in size, bears profound meaning; | bir kibrit başı yerleşmeyen bir zerrecik cam parçasında tabiî, fıtrî ve güneşin hasiyetlerine mâlik, zahiren küçük, manen çok derin bir güneşin haricî vücudunu kabul ederek, |
| and therefore to accept actual suns to the number of pieces of glass. | zerrat-ı zücaciye adedince tabiî güneşleri kabul etmek lâzım geldiği gibi.. |
| In exactly the same way, if beings and animate creatures are not attributed directly to the manifestation of the Pre-Eternal Sun’s Names, | -aynen bu misal gibi- mevcudat ve zîhayat doğrudan doğruya Şems-i Ezelî’nin cilve-i esmasına verilmezse, |
| it becomes necessary to accept that in each being, and especially animate beings, there lies a nature, a force, or quite simply a god that will sustain an infinite power and will, and knowledge and wisdom. | herbir mevcudda, hususan herbir zîhayatta hadsiz bir kudret ve irade ve nihayetsiz bir ilim ve hikmet taşıyacak bir tabiatı, bir kuvveti, âdeta bir ilahı içinde kabul etmek lâzım gelir. |
| Such an idea is the most absurd and superstitious of all the impossibilities in the universe. It demonstrates that a man who attributes the art of the Creator of the universe to imaginary, insignificant, unconscious Nature is without a doubt less conscious of the truth than an animal. | Bu tarz-ı fikir ise, kâinattaki muhalatın en bâtılı, en hurafesidir. Hâlık-ı Kâinat’ın san’atını, mevhum, ehemmiyetsiz, şuursuz bir tabiata veren insan, elbette yüz defa hayvandan daha hayvan, daha şuursuz olduğunu gösterir. |
| Second Impossibility | İkinci Muhal: |
| If beings, which are most well-ordered and well-measured, wise and artistically fashioned, are not ascribed to One Who is infinitely powerful and wise | Eğer gayet intizamlı, mizanlı, san’atlı, hikmetli şu mevcudat; nihayetsiz Kadîr, Hakîm bir zâta verilmezse, |
| and instead are attributed to Nature, it becomes necessary for there to be present in every bit of soil as many factories and printing-presses as there are in Europe | belki tabiata isnad edilse, lâzım gelir ki; tabiat, herbir parça toprakta, Avrupa’nın umum matbaaları ve fabrikaları adedince makineleri, matbaaları bulundursun.. |
| so that each bit of soil can be the means for the growth and formation of innumerable flowers and fruits, of which it is the place of origin and workshop. | tâ, o parça toprak, menşe’ ve tezgâh olduğu hadsiz çiçekler ve meyvelerin yetişmelerine ve teşkillerine medar olabilsin. |
| The seeds of flowers are sown in turn in a bowl of soil, which performs the duty of a flower-pot for them. An ability is apparent in the bowl of soil that will give shapes and forms which differ greatly from one another to all the flowers sown in it. | Çünki çiçekler için saksılık vazifesini gören bir kâse toprak içine tohumları nöbetle atılan umum çiçeklerin birbirinden çok ayrı olan şekil ve heyetlerini teşkil ve tasvir edebilir bir kabiliyeti, bilfiil görülüyor. |
| If that ability is not attributed to the All-Glorious and All-Powerful One, such a situation could not occur without there being in the bowlful of soil immaterial, different and natural machines for each flower. | Eğer Kadîr-i Zülcelal’e verilmezse; o vakit, o kâsedeki toprakta, herbir çiçek için manevî, ayrı, tabiî bir makinesi bulunmazsa, bu hal vücuda gelemez. |
| This is because the matter of which seeds, like sperm and eggs for example, consist is the same. That is, they consist of an orderless, formless, paste-like mixture of oxygen, hydrogen, carbon and nitrogen. | Çünki tohumlar ise nutfeler ve yumurtalar gibi, maddeleri birdir. Yani müvellid-ül ma, müvellid-ül humuza, karbon, azotun intizamsız, şekilsiz, hamur gibi halitasından ibaret olmakla beraber, |
| Together with this, since air, water, heat and light also are each simple, unconscious and flow against everything in floods, | hava, su, hararet, ziya dahi, herbiri basit ve şuursuz ve herşeye karşı sel gibi bir tarzda gittiğinden, |
| the fact that the all-different forms of those flowers emerge from the soil in a most well-ordered and artistic fashion self-evidently and necessarily requires that | o hadsiz çiçeklerin teşkilleri ayrı ayrı ve gayet muntazam ve san’atlı olarak o topraktan çıkması, bilbedahe ve bizzarure iktiza ediyor ki; |
| there are present in the soil in the bowl immaterial, miniature printing-presses and factories to the number of presses and factories in Europe | o kâsede bulunan toprakta, manen Avrupa kadar, manevî ve küçük mikyasta matbaaları ve fabrikaları bulunsun. |
| so that they could weave this great number of living fabrics and thousands of various embroidered textiles. Thus, you can see how far the unbelieving thought of the Naturalists has deviated from the realm of reason. | Tâ ki, bu kadar hayatdar kumaşları ve binler ayrı ayrı nakışlı mensucatları dokuyabilsin. İşte tabiiyyunların fikr-i küfrîleri, ne derece daire-i akıldan hariç saptığını kıyas et. |
| And although brainless pretenders who imagine Nature to be creator claim to be “men of scienceand reason,” | Ve tabiatı mûcid zanneden insan suretindeki ahmak sarhoşlar “mütefennin ve akıllıyız” diye dava ettikleri halde, |
| see just how distant from reason and science is their thought, so that they have taken a superstition that is in no way possible, that is impossible, as a way for themselves. See this and laugh at them! | akıl ve fenden ne kadar uzak düştüklerini ve mümteni’ ve hiçbir cihetle mümkün olmayan bir hurafeyi kendilerine meslek ittihaz ettiklerini gör, gül ve tükür! |
| If you ask: If such extraordinary impossibilities and insurmountable difficulties occur when beings are attributed to Nature, | Eğer desen: Mevcudat, tabiata isnad edilse böyle acib muhaller olur, imtina’ derecesinde müşkilâtolur; |
| how are those difficulties removed when they are attributed to the Single and Eternally Besought One? And how is the difficult impossibility transformed into that easy necessity? | acaba Zât-ı Ehad u Samed’e verildiği vakit, o müşkilât nasıl kalkıyor? Ve o suubetli imtina, o sühuletli vücuba nasıl inkılab eder? |
| The Answer: We saw in the First Impossibility that the manifestation of the sun’s reflection displays its radiance and effect through miniature imaginary suns with complete ease and lack of trouble in everything from the minutest inanimate particle to the surface of the vastest ocean. | Elcevab: Birinci muhalde nasılki güneşin cilve-i in’ikası, kemal-i sühuletle, külfetsiz en küçük zerrecik camdan tut, tâ en büyük bir denizin yüzüne kadar feyzini ve tesirini misalî güneşçiklerle gayet kolaylıkla gösterdikleri halde, |
| If each particle’s relationship with the sun is severed, it then becomes necessary to accept that the external existence of an actual sun could subsist, with a difficulty at the level of impossibility, in each of those minute particles. | eğer güneşten nisbeti kesilse; o vakit herbir zerrecikte, tabiî ve bizzât bir güneşin haricî vücudu imtina derecesinde bir suubetle olabilmesi, kabul edilmek lâzım gelir. |
| Similarly, if each being is ascribed directly to the Single and Eternally Besought One, everything necessary for each being can be conveyed to it through a connection and manifestation with an ease and facility that is at the level of necessity. | Öyle de; herbir mevcud, doğrudan doğruya Zât-ı Ehad u Samed’e verilse; vücub derecesinde bir sühulet, bir kolaylık ile ve bir intisab ve cilve ile, herbir mevcuda lâzım herbir şey, ona yetiştirilebilir. |
| If the connection is severed and each being reverts from its position as an official to being without duties, and is left to Nature and its own devices, | Eğer o intisab kesilse ve o memuriyet başıbozukluğa dönse ve herbir mevcud kendi başına ve tabiata bırakılsa, |
| it then becomes necessary to suppose that, with a hundred thousand difficulties and obstacles that reach the degree of impossibility, blind Nature possesses within it a power and wisdom with which to create and administer the universe so that it might bring into existence the wonderful machine of the being of an animate creature like a fly, which is a tiny index of the universe. | o vakit imtina’ derecesinde yüzbin müşkilât ve suubetle sinek gibi bir zîhayatın, kâinatın küçük bir fihristesi olan gayet hârika makine-i vücudunu icad eden, içindeki kör tabiatın, kâinatı halk ve idare edecek bir kudret ve hikmet sahibi olduğunu farzetmek lâzım gelir. |
| This is impossible not just once but thousands of times over. | Bu ise bir muhal değil, belki binler muhaldir. |