The Thirtieth Flash
| The Thirtieth Flash | Otuzuncu Lem’a |
| This, the Thirtieth Flash of the Thirty-First Letter and a fruit of Eskişehir Prison, consists of six points | Otuzbirinci Mektub’un Otuzuncu Lem’ası ve Eskişehir Hapishanesinin bir meyvesi, “Altı Nükte”dir. |
| [Just as “The Fruits of Belief” was the supreme lesson of the Denizli School of Joseph, | Denizli Medrese-i Yûsufiyesinin bir ders-i azamı “Meyve Risalesi” olduğu |
| and “The Shining Proof” was a most valuable lesson of the Afyon School of Joseph, | ve Afyon Medrese-i Yûsufiyesinin kıymetdar bir ders-i ekmeli “Elhüccetüzzehra” olması gibi.. |
| so too this Thirtieth Flash, which expounds six points about the six divine names bearing the greatest name was a powerful lesson of the greatest importance of the Eskişehir School of Joseph. | Eskişehir Medrese-i Yûsufiyesinin gâyet kuvvetli bir ders-i azamı da, ism-i azamı taşıyan altı ismin altı nüktesini beyan eden bu Otuzuncu Lem’adır. |
| Everyone will not immediately understand and appreciate the profound, extensive matters in the pieces about the names of Ever-Living and Self-Subsistent from the greatest name, | (İsm-i Azam’dan Hayy-ı Kayyum’a dair parçada pek derin ve geniş mes’eleleri herkes birden bilemez ve zevk etmez, |
| but they will not remain without a share of them either.] | fakat hissesiz de kalmaz.] |
| The First Point | Birinci Nükte |
| [This point concerns one aspect of the divine name of Most Holy. | [İsm-i Kuddüs’ün bir nüktesine dairdir. |
| It is appropriate that it should form an addendum to the Addendum of the Thirtieth Word.] | Bu Kuddüs Nüktesi, Otuzuncu Söz’ün Zeylinin Zeyli olması münasibdir.] |
| In the Name of God, the Merciful, the Compassionate. And the earth We have spread wide; and how well have We ordered it.(51:48) | بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ وَاْلاَرْضَ فَرَشْنَاهَا فَنِعْمَ اْلمَاهِدُونَ |
| One manifestation of the divine name Most Holy, which is one meaning of the above verse and is a greatest name or one of the six lights contained in the greatest name, | âyetinin bir nüktesi ve bir İsm-i Azam veyahud İsm-i Azam’ın altı nurundan bir nuru olan “Kuddüs” isminin bir cilvesi |
| became clear to me in the month of Sha‘ban in Eskişehir Prison. | Şaban-ı Şerif’in âhirinde, Eskişehir Hapishanesi’nde bana göründü. |
| It demonstrated with complete clarity both the divine existence and divine unity. I saw it as follows: | Hem mevcudiyet-i İlahiyeyi kemal-i zuhurla, hem vahdet-i Rabbaniyeyi kemal-i vuzuhla gösterdi. Şöyle ki, gördüm: |
| The universe is a vast, constantly working factory and the globe of the earth a hostel and guesthouse which is continually filled and emptied. | Bu kâinat ve bu Küre-i Arz, daim işler bir büyük fabrika ve her vakit dolar boşalır bir han, bir misafirhanedir. |
| Generally, factories, hostels and guesthouses which are thus used become much dirtied and soiled with filth, debris and rubbish, and putrid matter accumulates in all parts of them. | Halbuki böyle işlek fabrikalar, hanlar ve misafirhaneler; müzahrefatla, enkazlarla, süprüntülerle çok kirleniyorlar, bulaşık oluyorlar ve ufunetli maddeler her tarafında teraküm ediyorlar. |
| They cannot be occupied unless they are kept with care and cleaned and swept; human beings are overwhelmed by the dirt. | Eğer pek çok dikkatle bakılmazsa ve tanzif edilmezse ve süpürülüp temizlenmezse içinde durulmaz, insan onda boğulur. |
| The factory of the universe and guesthouse of the earth, however, are totally pure, clean and spotless, and completely unsoiled, untainted and fresh; | Halbuki bu fabrika-i kâinat ve misafirhane-i Arz o derece pâk, temiz ve naziftir ve o kadar kirsiz ve bulaşıksızdır ve ufunetsizdir ki, |
| there is nothing unnecessary, nothing without benefit, not a random piece of dirt to be found. | bir lüzumsuz şey ve bir menfaatsiz madde ve tesadüfî bir kir bulunmaz, |
| Even if there is apparently, it is quickly thrown into a transformation machine and cleaned. | zâhirî bulunsa da, çabuk bir istihâle makinesine atılır, temizlenir. |
| This means that the One who looks after this factory does so very well. | Demek bu fabrikaya bakan zat, çok iyi bakıyor. |
| Its Owner is such that He sweeps and cleans and orders the vast factory and extensive palace as though they were small rooms. | Ve bu fabrikanın öyle tanzifçi bir sahibi var ki, o koca fabrikayı ve o büyük sarayı küçük bir oda gibi süpürtür, temizler, tanzim ve tanzif eder. |
| Considering the size of the huge factory, there is no dirt or rubbish remaining from its filth and debris. | Ve o pek büyük fabrikanın büyüklüğü nisbetinde müzahrefatı ve enkazından kalma kirli maddeleri, süprüntüleri bulunmuyor. |
| Indeed, its cleanness and tidiness are remarkable. | Belki büyüklüğü nisbetinde, temizliğine ve nezafetine dikkatediliyor. |
| If someone does not wash himself and clean his small room for a month, they will become extremely dirty and soiled. | Bir insan, bir ayda yıkanmazsa ve küçük odasını süpürmezse çok kirlenir, pislenir. |
| That is to say, the cleanliness, purity, and luminosity in this palace of the world | Demek bu saray-ı âlemdeki pâklık, safilik, nuranîlik, temizlik; |
| arise from a continuous, wise, and diligent cleaning. | mütemadiyen hikmetli bir tanziften, bir dikkatli tathirden ileri geliyor. |
| If it were not for this cleaning, sweeping and careful tending, | Ve eğer o daimî tathir ve süpürmek ve dikkat ile bakmak olmasaydı, |
| in one year all the hundredthousand animal species would have been choked on the face of the earth. | bir senede bütün hayvanların yüzbin milletleri Arz’ın yüzünde boğulacaklardı. |
| Also, the debris of the globes in space and the heavens, which manifest life and death, and of satellites and stars, | Ve semavatın fezasında, tahribe ve mevte mazhar olan kürelerin ve peyklerin, belki yıldızların enkazları, |
| would have smashed not only our heads and those of the other animals, but also the head of the earth itself and of our world. | başımızı ve diğer hayvanatın başlarını, belki Küre-i Arz’ın başını, belki dünyamızın başını kıracaklardı. |
| They would have rained down on our heads rocks the size of mountains and driven us away from our homeland in this world. | Dağlar büyüklüğündeki taşları başımıza yağdıracaklardı ve bizi bu vatan-ı dünyevîmizden kaçıracaklardı. |
| However, for a long time past, if as a warning a few meteorites have fallen as a result of destruction and reconstruction in those lofty worlds, they have not broken any heads. | Halbuki eskiden beri o yukarı âlemlerdeki tahrib ve tamirden, medâr-ı ibret olarak yalnız birkaç semavî taşlar düşmüş ise de hiç kimsenin başını kırmamış. |
| Furthermore, the corpses of a hundred thousand animal species and the debris of two hundred thousand plant species each year on the face of the earth resulting from the alternation and struggles of life and death would have so utterly filthied the land and the sea that | Hem zeminin yüzünde her sene mevt ve hayatın değişmeleri ve döğüşmeleri yüzünden yüzbinler hayvanat milletlerinin cenazeleri ve ikiyüzbin nebatatın taifelerinin enkazları, berr ve bahrin yüzlerini fevkalâde öyle kirleteceklerdi ki; |
| conscious creatures, rather than loving and delighting in the face of the earth, | zîşuur, o yüzleri değil sevmek, âşık olmak belki |
| would have felt disgust and aversion at such ugliness and fled to death and non-existence. | öyle çirkinlikten nefret edip mevte ve ademe kaçacaklardı. |
| Just as a bird cleans its wings with ease and a scribe his pages, | Bir kuş kolayca kanatlarını ve bir kâtib rahatça sahifelerini temizlediği gibi, |
| so too the wings of the aircraft of the earth and the birds of the heavenly bodies | bu tayyare-i Arz’ın ve bu tuyur-u semaviyenin kanatları |
| and the pages of the book of the universe are cleaned and made beautiful. | ve bu kitab-ı kâinatın sahifeleri de öylece temizleniyor, güzelleşiyor ki; |
| So much so that people who do not consider the infinite beauty of the hereafter and think with belief | âhiretin hadsiz güzelliğini görmeyen ve îmanla düşünmeyen insanlar, |
| become lovers of this cleanliness and beauty of the world, they worship it. | dünyanın bu temizliğine, bu güzelliğine âşık olurlar, perestiş ederler. |
| That is to say, this palace of the world and factory of the universe display a greatest manifestation of the divine name of Most Holy | Demek bu saray-ı âlem ve bu fabrika-i kâinat, İsm-i Kuddüs’ün bir cilve-i azamına mazhardır ki, |
| whereby it is not only the carniverous cleaners of the seas and the eagles of the land which obey the commands proceeding from that sacred cleansing, but also its cleansing officials which gather up corpses, like worms and ants. | o tanzif-i kudsîden gelen emirleri, değil yalnız denizlerin âkil-ül lahm tanzifatçıları ve karaların kartalları, belki kurdlar ve karıncalar gibi cenazeleri toplayan sıhhiye memurları dahi dinliyorlar. |
| Like the red and white blood-corpuscles flowing in the body obey those sacred commands and do the cleaning in the body’s cells, so does breathing purify and clean the blood. | Belki o kudsî evamir-i tanzifiyeyi, bedende cereyan eden kandaki küreyvat-ı hamra ve beyza dahi dinleyip, bedenin hüceyratında tanzifat yaptıkları gibi; nefes dahi o kanı tasfiye eder, temizler. |
| And as eyelids obey the command to clean the eye and flies to brush their wings, so the extensive atmosphere and the clouds obey it. | Ve o emri; göz kapakları, gözleri temizlemek ve sinekler, kanatlarını süpürmek için dinledikleri gibi, koca hava ve bulut dahi dinler. |
| The air blows upon the pieces of dust and soil settled on the surface of the earth and cleans it. | Hava zeminin sathına, yüzüne konan toz toprak gibi süprüntülere üfler, tanzif eder. |
| The sponges of the clouds sprinkle water on the garden of the earth and dampen the dust and soil. | Bulut süngeri, zemin bahçesine su serper, toz toprağı yatıştırır. |
| Then, so as not to dirty the sky, | Sonra gökyüzünü çok zaman kirletmemek için, |
| the air quickly collects the earth’s rubbish and withdraws and hides itself with perfect orderliness. | çabuk süprüntülerini toplayıp kemal-i intizamla çekilir, gizlenir. |
| It displays the beautiful face and eye of the skies as swept and polished, all sparkling and shining. | Göğün güzel yüzünü ve gözünü, silinmiş ve süpürülmüş, parıl parıl parlar gösteriyor. |
| And as the stars, elements, minerals, and plants obey the command to clean, all particles and atoms obey it: they pay attention to cleanliness within the astonishing upheavals of change and transformation. | Ve o evamir-i tanzifiyeyi yıldızlar, unsurlar, madenler, nebatlar dinledikleri gibi, bütün zerreler dahi dinliyorlar ki, hayret-engiz tahavvülât fırtınaları içinde o zerreler nezafete dikkat ediyorlar. |
| They never congregate anywhere unnecessarily and get in the way. If they do become soiled, they are quickly cleaned. | Bir yerde lüzumsuz toplanmıyorlar, kalabalık etmiyorlar. Mülevves olsalar, çabuk temizleniyorlar. |
| They are impelled by a hand of wisdom to acquire the cleanest, neatest, and most shining states and the most beautiful, pure and subtle forms. | En temiz ve en nazif ve en parlak ve en pâk vaziyetleri; en güzel, en saf, en lâtif suretleri almak için, bir dest-i hikmet tarafından sevkolunuyorlar. |
| Thus, this single act, that is, making clean, which is a single truth, is a greatest manifestation of a greatest name, the name of Most Holy, which shows itself in the maximum sphere, that is, throughout the universe. | İşte bu tek fiil, yâni tek hakikat olan tanzif; İsm-i Kuddüs gibi bir ism-i azamdan, kâinatın daire-i azamında görünen bir cilve-i azamdır ki, |
| Like the sun, it shows directly to eyes that are far-seeing and broad-sighted the divine existence and unity together with the most beautiful divine names. | doğrudan doğruya mevcudiyet-i Rabbaniyeyi ve vahdaniyet-i İlahiyeyi Esmâ-i hüsnasıyla beraber, Güneş gibi geniş ve dürbün gibi olan gözlere gösterir. |
| It has been established with decisive proofs in many parts of the Risale-i Nur that | Evet Risale-i Nur’un çok cüz’lerinde kat’î bürhanlarla isbat edilmiş ki: |
| the act of ordering and order, which are a manifestation of the names of Sapient and All-Wise; | İsm-i Hakem ve İsm-i Hakîm’in bir cilvesi olan fiil-i tanzim ve nizam, |
| and the act of weighing and balance, which are a manifestation of the names of Justice and All-Just; | ve İsm-i Adl ve Âdil’in bir cilvesi olan fiil-i tevzin ve mizan |
| and the act of adorning and munificence, which are a manifestation of the names of Beauteous and All-Generous; | ve İsm-i Cemil ve Kerim’in bir cilvesi olan fiil-i tezyin ve ihsan |
| and the act of sustaining and bestowal, which are a manifestation of the names of Sustainer and Most Compassionate | ve İsm-i Rab ve Rahîm’in bir cilvesi olan fiil-i terbiye ve in’am; |
| are each a single truth and a single act, they therefore demonstrate the necessary existence and unity of a Single Being. | bu daire-i azam-ı âlemde, herbiri bir tek hakikat ve bir tek fiil olduklarından, bir tek zatın vücub-u vücudunu ve vahdetini gösteriyorlar. |
| In exactly the same way, the act of purifying and making clean, which is a manifestation and display of the name Most Holy, | Aynen öyle de: İsm-i Kuddüs’ün bir mazharı ve bir cilvesi olan fiil-i tanzif ve tathir dahi, |
| demonstrates like the sun both the existence of the Necessarily Existent One, and like daylight, His unity. | o Zat-ı Vâcib-ül Vücud’un hem güneş gibi mevcudiyetini, hem gündüz gibi vahdaniyetini gösteriyorlar. |
| And as the wise acts of ordering, balancing, adorning and making clean mentioned above point to a Single Maker by reason of their unity of kind in the maximum sphere, | Ve mezkûr tanzim, tevzin, tezyin, tanzif misillü o ef’al-i hakîmane, azamî dairede vahdet-i nev’iyeleri noktasında bir tek Sâni-i Vâhid’i gösterdikleri gibi; |
| so most of the beautiful names, indeed, the thousand and one names, each have such a greatest manifestation in the maximum sphere. | Esmâ-i hüsnanın ekserisinin, belki binbir Esmânın herbirinin böyle birer cilve-i azamı, bu daire-i azamda vardır. |
| And the act proceeding from that manifestation points to the Single Unique One with clarity and decisiveness in relation to its extensiveness. | Ve o cilveden gelen fiil, büyüklüğü nisbetinde vuzuh ve kat’iyetle Vâhid-i Ehad’i gösterir. |
| The self-evident truths and single acts that illuminate the face of the universe and make it smile, such as the universal wisdom that causes all things to conform to its law and order, the comprehensive munificence that adorns all things and causes them to smile, the all-embracing mercy that makes all things pleased and happy, the universal providing of sustenance which nurtures and gives pleasure to all things, and the life and giving of life which connects each thing with all things and makes each thing benefit from, and to some extent own, all things | Evet her şeyi kanun ve nizamına itaat ettiren hikmet-i âmme ve her şeyi süslendirip yüzünü güldüren inayet-i şamile ve her şeyi sevindirip memnun eden Rahmet-i vasia ve zîhayat her şeyi beslendirip lezzetlendiren rızk-ı umumî-i iaşe ve her şeyi umum eşyaya münasebettar ve müstefid ve bir derece mâlik eden hayat ve ihya gibi kâinatın yüzünü güldüren, ışıklandıran bedihî hakikatlar ve vahdanî fiiller; |
| – these self-evident truths and single acts point as plainly as light points to the sun to a single All-Wise, All- Generous, and All-Compassionate One, a single Sustainer, a single Ever-Living Giver of Life. | ziya güneşi gösterdiği gibi, bir tek Zat-ı Hakîm, Kerim, Rahîm, Rezzak, Hayy ve Muhyî’yi bilbedahe gösteriyorlar. |
| If those hundreds of extensive acts, each of which is a clear proof of God’s unity, are not attributed to the Single Unique One, each necessarily becomes impossible in hundreds of respects. | Eğer herbiri birer bürhan-ı bâhir-i vahdaniyet olan o yüzer geniş fiillerden tek birisi Vâhid-i Ehad’e verilmezse, yüzer vecihte muhaller lâzım gelir. |
| For example, let alone such self-evident truths and single evidences as wisdom, providence, mercy, sustaining and giving of life, | Meselâ: Onlardan değil hikmet, inayet, Rahmet, iaşe, ihya gibi bedihî hakikatlar ve vahdanî deliller, |
| if only the act of making clean is not attributed to the Creator of the universe, then the following becomes necessary in the unbelieving way of the people of misguidance: | belki yalnız tanzif fiili kâinat Hâlıkına verilmezse, o vakit ehl-i dalâletin o meslek-i küfrîsinde lâzım gelir ki: |
| Either all the creatures connected to cleansing from particles and flies to the elements and the stars | Ya tanzif ile alâkadar zerreden, sinekten tut tâ unsurlara, yıldızlara kadar bütün mahlûkatın her biri |
| would have to have the ability to know and consider the adorning, balancing, and cleansing of the vast universe and would act accordingly, | koca kâinatın tezyinini ve tevzinini ve tanzimini ve tanzifini bilecek, düşünecek ve ona göre davranacak bir kabiliyette olacak.. |
| or each would have to possess the sacred attributes of the world’s Creator, | veyahud Hâlık-ı Âlem’in sıfât-ı kudsiyesi kendisinde bulunacak.. |
| or each would have to be present at a consultative meeting the size of the universe in order to regulate the equilibrium of the adorning and cleansing of the universe and its incomings and outgoings, | veyahud bu kâinatın tezyinat ve tanzifatı ve varidat ve masarifinin müvazenelerini tanzim etmek için, kâinat büyüklüğünde bir meclis-i meşveret bulundurulacak |
| and innumerable particles, flies, and stars would have to be participants in the meeting; and so on. | ve hadsiz zerreler, sinekler, yıldızlar o meclisin âzaları olacak ve hâkeza.. |
| Hundreds of superstitious, nonsensical and sophistical impossibilities like these would have to occur | bunlar gibi hurafeli, safsatalı yüzer muhaller bulunacak. |
| so that the universal, comprehensive, and exalted adorning, purifying and cleansing that is to be seen and observed everywhere could come about. | Tâ ki, her tarafta görünen ve müşahede olunan umumî ve ihatalı ulvî tezyin ve tathir ve tanzif vücud bulabilsin. |
| As for this, it is not impossible once, but a hundred thousand times over. | Bu ise bir muhal değil, belki yüzbin muhal ortaya girer. |
| If daylight and the imaginary miniature suns represented in the shining objects on the earth are not attributed to the sun and they are not said to be the manifestation of the sun’s reflection, | Evet eğer gündüzün ziyası ve zemindeki umum parlak şeylerde temessül eden hayalî güneşçikler Güneş’e verilmezse ve bir tek Güneş’in cilve-i in’ikasıdır denilmezse, |
| it would be necessary for the actual sun to be present in all fragments of glass, drops of water and snow-flakes glistening on the face of the earth, and even in all particles of air, so that the universal light could exist. | o vakit zemin yüzünde parlayan bütün cam parçalarında ve su katrelerinde ve karın şişeciklerinde, belki havanın zerrelerinde birer hakikî Güneş bulunmak lâzım gelir. Tâ ki, o umumî ziya vücud bulabilsin. |
| Thus, wisdom is a light; all-embracing mercy is a light; adorning, balancing, ordering, and cleansing are each an encompassing light: they are all the rays of the Pre-Eternal Sun. | İşte hikmet dahi bir ziyadır.. Rahmet-i muhita bir ziyadır.. tezyin, tevzin, tanzim, tanzif muhit birer ziyadırlar ki, o Şems-i Ezelî’nin şualarıdırlar. |
| So see how misguidance and unbelief have entered a bog from which there is no escape! | İşte gel, bak; dalâlet ve küfür nasıl hiç çıkılmaz bataklığa girer. |
| See just how idiotic is the ignorance of misguidance! Say: “Praise be to God for the religion of Islam and complete and perfect belief!” | Ve dalâletteki cehâlet, ne derece ahmakane olduğunu gör, “Elhamdülillahi alâ din-il İslâm ve kemal-il îman” de. |
| For sure, this exalted, universal cleansing which keeps the palace of the universe clean is the manifestation and requirement of the divine name Most Holy. | Evet kâinat sarayını tertemiz tutan bu ulvî, umumî tanzif; elbette İsm-i Kuddüs’ün cilvesi ve muktezasıdır. |
| Yes, just as the glorification of all creatures looks to the name Most Holy, so does the name of Most Holy require their cleanliness. | Evet nasılki bütün mahlûkatın tesbihatları İsm-i Kuddüs’e bakar; öyle de bütün nezafetlerini de, Kuddüs ismi ister. (Haşiye) |
| *{We must not forget that bad qualities, false beliefs, sins and innovation are all instances of moral and spiritual dirt.} | {(Haşiye): Kötü hasletler, bâtıl itikadlar, günahlar, bid’alar; mânevî kirlerden olduklarını unutmamalıyız.} |
| It is because of this sacred connection of cleanliness that the Hadith, “Cleanliness is a part of belief” (2) deems it to be a light of belief. {Muslim, Tahara, 1; Darimi, Vudu’, 2; Musnad, v, 342, 344; al-‘Ajluni, Kashf al-Khafa’, 291.} | Nezafetin bu kudsî intisabındandır ki; اَلنَّظَافَةُ مِنَ اْلاِيمَانِ Hadîsi, nezafeti îmanın nurundan saymış. |
| And the verse, Indeed, God loves those who turn to Him constantly and He loves those who keep themselves pure and clean(Qur’an: 2/222) shows that cleanliness is a means of attracting God’s love. | اِنَّ اللَّهَ يُحِبَّ التَّوَّابِينَ وَيُحِبُّ اْلمُتَطَهِّرِين âyeti dahi, tahareti muhabbet-i İlahiyenin bir medârı göstermiş. |
| The Second Point | Otuzuncu Lem’anın İkinci Nüktesi |
| The Divine Name All-Just | … |
| And there is not a thing but its [sources and] treasures [inexhaustible] are with Us; but We only send down thereof in due and ascertainable measures.(15:21) | وَاِنْ مِنْ شَيْءٍ اِلاَّ عِنْدَنَا خَزَائِنُهُ وَمَا نُنَزِّلُهُ اِلاَّ بِقَدَرٍ مَعْلُومٍ |
| One point concerning this verse and one manifestation of the name All-Just, which is a greatest name or one of the six lights comprising the Greatest Name, | âyetinin bir nüktesi ve bir ism-i azam veyahud ism-i azamın altı nurundan bir nuru olan “Adl” isminin bir cilvesi, |
| like the First Point, appeared to me from afar while in Eskişehir Prison. In order to bring it closer to the understanding, we say the following; again by means of a comparison: | Birinci Nükte gibi Eskişehir Hapishanesinde uzaktan uzağa göründü. Onu yakınlaştırmak için yine temsil yoluyla deriz: |
| The universe is a palace, but it is such a palace that within it is a city that suffers the upheavals of constant destruction and reconstruction. | Şu kâinat öyle bir saraydır ki, o sarayda mütemadiyen tahrib ve tamir içinde çalkalanan bir şehir var.. |
| Within the city is a country that is being continuously agitated by war and emigration. Within the country is a world which is unceasingly revolving amid death and life. | ve o şehirde her vakit harb ve hicret içinde kaynayan bir memleket var ve o memlekette her zaman mevt ve hayat içinde yuvarlanan bir âlem var. |
| But such an astonishing balance, equilibrium and equilibration prevail in the palace, city, country and world that it self-evidently proves that | Halbuki o sarayda, o şehirde, o memlekette, o âlemde o derece hayret-engiz bir müvazene, bir mizan, bir tevzin hükmediyor, bilbedahe isbat eder ki: |
| the transformations, and incomings and outgoings apparent in their innumerable beings are being measured and weighed every moment on the scales of a Single Being who sees and supervises the whole universe. | Bu hadsiz mevcudatta olan tahavvülât ve varidat ve masarif; herbir anda umum kâinatı görür, nazar-ı teftişinden geçirir bir tek zatın mizanıyla ölçülür, tartılır. |
| For if it had been otherwise, if causes had been free and unrestrained, which try to destroy the balance and overrun everything, with a single fish laying a thousand eggs and a single flower like the poppy producing twenty thousand seeds, and with the onslaught and violence of change and the elements flowing in floods | Yoksa balıklardan bir balık bin yumurtacık ile ve nebatattan haşhaş gibi bir çiçek yirmi bin tohum ile ve sel gibi akan unsurların, inkılabların hücumuyla şiddetle müvazeneyi bozmaya çalışan ve istilâ etmek isteyen esbab başıboş olsalardı |
| or if it had been referred to aimless, purposeless chance, anarchic blind forces, and unconscious dark nature, | veyahud maksadsız serseri tesadüf ve mizansız kör kuvvete ve şuursuz zulmetli tabîata havale edilseydi, |
| the equilibrium of beings and balance of the universe would have been so utterly destroyed that within a year, | o müvazene-i eşya ve müvazene-i kâinat öyle bozulacaktı ki; |
| indeed within a day, there would have been chaos. | bir senede, belki bir günde herc ü merc olurdu. |
| That is to say, the seas would have been filled with wreckage in total disorder and confusion and would have become fetid; | Yâni: Deniz karmakarışık şeylerle dolacaktı, taaffün edecekti; |
| the atmosphere would have been poisoned with noxious gases; and as for the earth, it would have turned into a refuse-heap, slaughter-house, and swamp. | hava, gazat-ı muzırra ile zehirlenecekti; zemin ise bir mezbele, bir mezbaha, bir bataklığa dönecekti. |
| The world would have suffocated. | Dünya boğulacaktı. |
| Thus, everything from the cells of an animate body, the red and white corpuscles in the blood, the transformations of minute particles, | İşte cesed-i hayvanînin hüceyratından ve kandaki küreyvat-ı hamra ve beyzadan ve zerratın tahavvülâtından |
| and the mutual proportion and relation of the body’s organs, to the incomings and outgoings of the seas,the income and expenditure of springs under the earth, | ve cihazat-ı bedeniyenin tenasübünden tut, tâ denizlerin varidat ve masarifine.. tâ zemin altındaki çeşmelerin gelir ve sarfiyatlarına.. |
| the birth and death of animals and plants, the destruction of autumn and the reconstruction of spring, | tâ hayvanat ve nebatatın tevellüdat ve vefiyatlarına.. tâ güz ve baharın tahribat ve tamiratlarına.. |
| the duties and motion of the elements and the stars, and the alternations, struggles and clashes of death and life, light and darkness, and heat and cold, | tâ unsurların ve yıldızların hidemat ve harekâtlarına.. tâ mevt ve hayatın, ziya ve zulmetin ve hararet ve bürudetin değişmelerine ve döğüşmelerine ve çarpışmalarına kadar |
| are ordered and weighed with so sensitive a balance, so fine a measure, | o derece hassas bir mizan ile ve o kadar ince bir ölçü ile tanzim edilir ve tartılır ki, |
| that the human mind can nowhere see any waste or futility, | akl-ı beşer hiçbir yerde hakikî olarak hiçbir israf, hiçbir abes görmediği gibi; |
| just as human science and philosophy observe everywhere and demonstrate the most perfect order and beautiful symmetry. | hikmet-i insaniye dahi, her şeyde en mükemmel bir intizam, en güzel bir mevzuniyet görüyor ve gösteriyor. |
| Indeed, human science and philosophy are a manifestation and interpreter of that order and symmetry. | Belki, hikmet-i insaniye o intizam ve mevzuniyetin bir tezahürüdür, bir tercümanıdır. |
| So, come and consider the balance and equilibrium of the sun and its twelve planets. | İşte gel, Güneş ile muhtelif oniki seyyarenin müvazenelerine bak. |
| Does it not point as clearly as the sun to the All-Glorious One who is All-Just and All-Powerful? | Acaba bu müvazene, Güneş gibi, Adl ve Kadîr olan Zat-ı Zülcelâl’i göstermiyor mu? |
| Especially our ship, that is, the globe of the earth, which is one of the planets; it travels an orbit of twenty-four thousand years in one year, | Ve bilhassa seyyarattan olan gemimiz yâni Küre-i Arz, bir senede yirmidört bin senelik bir dairede gezer, seyahat eder. |
| not scattering or shaking the things stored up and stacked on its face, despite its extraordinary speed, nor throwing them off into space. | Ve o harika sür’atiyle beraber zeminin yüzünde dizilmiş, istif edilmiş eşyayı dağıtmıyor, sarsmıyor, fezaya fırlatmıyor. |
| If its speed had been increased or reduced just a little, it would have thrown its inhabitants off into the atmosphere, and scattered them through space. | Eğer sür’ati bir parça tezyid veya tenkis edilseydi, sekenesini havaya fırlatıp fezada dağıtacaktı. |
| And if its balance was to be destroyed for a minute, or even a second, it would destroy the world. Indeed, it would clash with another body and doomsday would break forth. | Ve bir dakika, belki bir saniye müvazenesini bozsa, dünyamızı bozacak; belki başkasıyla çarpışacak, bir kıyameti koparacak. |
| Especially the compassionate balance on the face of the earth of the births, deaths, livelihoods, and lives of the four hundred thousand plant and animal species; it shows a single Just and Compassionate One, as clearly as light shows the sun. | Ve bilhassa zeminin yüzünde nebatî ve hayvanî dörtyüz bin taifenin tevellüdat ve vefiyatça ve iaşe ve yaşayışça rahîmane müvazeneleri; ziya güneşi gösterdiği gibi, bir tek Zat-ı Adl ve Rahîm’i gösteriyor |
| Especially the members, faculties, and senses of a single of the innumerable members of those species; they are related to each other with so fine a balance and equilibrium that | Ve bilhassa o hadsiz milletlerin hadsiz efradından bir tek ferdin âzası, cihazatı, duyguları o derece hassas bir mizanla birbiriyle münasebetdar ve müvazenettedir ki; |
| their balance and mutual proportion show an All-Wise and Just Maker so clearly as to be self-evident. | o tenasüb, o müvazene, bedahet derecesinde bir Sâni-i Adl ve Hakîm’i gösteriyor. |
| Especially the cells and blood-vessels in the bodies of animals, and the corpuscles in the blood and particles in the corpuscles; | Ve bilhassa her ferd-i hayvanînin bedenindeki hüceyratın ve kan mecralarının ve kandaki küreyvatın ve o küreyvattaki zerrelerin |
| they have such a fine, sensitive, and wondrous balance that it self-evidently proves that | o derece ince ve hassas ve harika müvazeneleri var, bilbedahe isbat eder ki: |
| they are being nurtured and administered through the balance, law, and order of a single All-Just and Wise Creator who holds the reins of all things, has the key to all things, for whom nothing is an obstacle to anything else, and directs all things as easily as a single thing. | Herşeyin dizgini elinde ve herşeyin anahtarı yanında ve birşey birşeye mani olmuyor.. umum eşyayı bir tek şey gibi kolayca idare eden bir tek Hâlık-ı Adl ve Hakîm’in mizanıyla, kanunuyla, nizamıyla terbiye ve idare oluyor. |
| If someone who does not believe or deems it unlikely that the deeds of jinn and men will be weighed up on the supreme scales of justice at the Last Judgement notes carefully this vast balance, which he can observe in this world with his own eyes, he will surely no longer consider it unlikely. | Haşrin mahkeme-i kübrasında mizan-ı azîm-i adâletinde cin ve insin müvazene-i a’mâllerini istib’ad edip inanmayan, bu dünyada gözüyle gördüğü bu müvazene-i ekbere dikkat etse, elbette istib’adı kalmaz. |
| O wasteful, prodigal.. wrongful, unjust.. dirty, unclean.. wretched man! | Ey israflı, iktisadsız.. ey zulümlü, adâletsiz.. ey kirli, nezafetsiz bedbaht insan! |
| You have not acted in accordance with the economy, cleanliness, and justice that are the principles by which the whole universe and all beings act, and are therefore in effect the object of their anger and disgust. | Bütün kâinatın ve bütün mevcudatın düstur-u hareketi olan iktisad ve nezafet ve adâleti yapmadığından, umum mevcudata muhâlefetinle, manen onların nefretlerine ve hiddetlerine mazhar oluyorsun. |
| On what do you rely that through your wrongdoing and disequilibrium, your wastefulness and uncleanliness, you make all beings angry? | Neye dayanıyorsun ki; umum mevcudatı zulmünle, mizansızlığınla, israfınla, nezafetsizliğinle kızdırıyorsun? |
| Yes, the universal wisdom of the universe, which is the greatest manifestation of the divine name of All-Wise, turns on economy and lack of waste. It commands frugality. | Evet İsm-i Hakîm’in cilve-i azamından olan hikmet-i âmme-i kâinat, iktisad ve israfsızlık üzerinde hareket ediyor; iktisadı emrediyor. |
| And the total justice in the universe proceeding from the greatest manifestation of the Name All-Just, administers the balance of all things and enjoins justice on man. | Ve İsm-i Adl’in cilve-i azamından gelen kâinattaki adâlet-i tâmme, umum eşyanın müvazenelerini idare ediyor ve beşere de adâleti emrediyor. |
| Mentioning the word balance four times, the verses in Sura al- Rahman, And the firmament has He raised high, and He has set up the balance [of justice], * In order that you may not transgress [due] balance. * So establish weight with justice and fall not short in the balance,(35:7-9) indicate four degrees and four sorts of balance, | Sure-i Rahmân’da وَالسَّمَاءَ رَفَعَهَا وَوَضَعَ اْلمِيزَانَ * اَلاَّ تَطْغَوْا فِى اْلمِيزَانِ *وَاَقِيمُوا الْوَزْنَ بِالْقِسْطِ وَلاَ تُخْسِرُوا اْلمِيزَانَ* âyetindeki dört mertebe, dört nevi mizana işaret eden dört defa “mizan” zikretmesi, |
| showing its immensity and supreme importance in the universe. | kâinatta mizanın derece-i azametini ve fevkalâde pek büyük ehemmiyetini gösteriyor. |
| Yes, just as there is no wastefulness in anything, so in nothing is there true injustice or imbalance. | Evet hiçbir şeyde israf olmadığı gibi, hiçbir şeyde de hakikî zulüm ve mizansızlık yoktur. |
| The cleanliness and purification proceeding from the name Most Holy cleans and makes beautiful all the beings in the universe. | Ve İsm-i Kuddüs’ün cilve-i azamından gelen tanzif ve nezafet, bütün kâinatın mevcudatını temizliyor, güzelleştiriyor. |
| So long as man’s dirty hand does not interfere, there is no true uncleanliness or ugliness in anything. | Beşerin bulaşık eli karışmamak şartıyla, hiçbir şeyde hakikî nezafetsizlik ve çirkinlik görünmüyor. |
| So you may understand how basic to human life are the principles of justice, frugality, and cleanliness, which are truths of the Qur’an and Islamic principles. | İşte hakaik-i Kur’aniyeden ve desatir-i İslâmiyeden olan “adâlet, iktisad, nezafet” hayat-ı beşeriyede ne derece esaslı birer düstur olduğunu anla. |
| And know how closely connected with the universe are the injunctions of the Qur’an, having spread their firm roots everywhere, and that it is as impossible to destroy those truths as it is to destroy the universe and change its form. | Ve ahkâm-ı Kur’aniye ne derece kâinatla alâkadar ve kâinat içine kök salmış ve sarmış bulunduğunu ve o hakaikı bozmak, kâinatı bozmak ve suretini değiştirmek gibi mümkün olmadığını bil!. Ve bu üç ziya-yı azam gibi; |
| Is it at all possible that although hundreds of comprehensive truths like these three vast lights, such as mercy, grace, and preservation, require and necessitate the resurrection of the dead and the hereafter, | Rahmet, inayet, hafîziyet misillü yüzer ihatalı hakikatlar haşri, âhireti iktiza ve istilzam ettikleri halde, hiç mümkün müdür ki: |
| such powerful and all-encompassing truths as mercy, favour, justice, wisdom, frugality, and cleanliness, which govern in the universe and all beings, should be transformed into unkindness, tyranny, lack of wisdom, wastefulness, uncleanliness, and futility, by there being no hereafter and the resurrection not occurring? | Kâinatta ve umum mevcudatta hükümferma olan Rahmet, inayet, adâlet, hikmet, iktisad ve nezafet gibi pek kuvvetli ihatalı hakikatlar; haşrin ademiyle ve âhiretin gelmemesiyle merhametsizliğe, zulme, hikmetsizliğe, israfa, nezafetsizliğe, abesiyete inkılab etsinler? |
| God forbid, a hundred thousand times, God forbid! | Hâşâ, yüzbin defa hâşâ! |
| Would a mercy and wisdom which compassionately preserve the rights of life of a fly violate the countless rights of life of all conscious beings and the numberless rights of numberless beings, by not bringing about the resurrection? | Bir sineğin hakk-ı hayatını rahîmane muhafaza eden bir Rahmet, bir hikmet; acaba haşri getirmemekle umum zîşuurların hadsiz hukuk-u hayatlarını ve nihayetsiz mevcudatın nihayetsiz hukuklarını zayi eder mi? |
| And if one may say so, would a splendid dominicality which displays infinite sensitivity and care in its mercy and compassion and justice and wisdom, | Ve tabîri caiz ise, Rahmet ve şefkatte ve adâlet ve hikmette hadsiz hassasiyet ve dikkat gösteren bir haşmet-i Rubûbiyet; |
| and a divine sovereignty which adorns the universe with His endless wondrous arts and bounties in order to display His perfections and make himself known and loved, | ve kemalâtını göstermek ve kendini tanıttırmak ve sevdirmek için bu kâinatı hadsiz harika san’atlarıyla, nimetleriyle süslendiren bir saltanat-ı uluhiyet, |
| permit there to be no resurrection, which would reduce to nothing the value of creatures and all their perfections, and make them denied? God forbid! | böyle hem umum kemalâtını, hem bütün mahlûkatını hiçe indiren ve inkâr ettiren haşirsizliğe müsaade eder mi? Hâşâ! |
| Such an absolute beauty clearly would not permit such absolute ugliness. | Böyle bir Cemal-i Mutlak, böyle bir kubh-u mutlaka bilbedahe müsaade etmez. |
| Yes, the person who wants to deny the hereafter must first deny all the world and all its truths. | Evet âhireti inkâr etmek isteyen adam, evvelce bütün dünyayı bütün hakaikıyla inkâr etmeli. |
| Otherwise the world together with all its truths will give him the lie with a hundred thousand tongues, proving the compounded nature of his lie. | Yoksa, dünya bütün hakaikıyla, yüzbin lisanla onu tekzib ederek bu yalanında yüzbin derece yalancılığını isbat edecek. |
| The Tenth Word proves with certain evidences that the existence of the hereafter is as definite and indubitable as the existence of this world. | Onuncu Söz kat’î delillerle isbat etmiştir ki; âhiretin vücudu, dünyanın vücudu kadar kat’î ve şüphesizdir. |
| … | İsm-i Azam’ın altı nurundan üçüncü nuruna işaret eden |
| The Third Point | Üçüncü Nükte |
| Which alludes to the Third of the Six Lights of the Greatest Name, The Divine Name Sapient | … |
| Invite [all] to the way of your Sustainer with wisdom.(16:125) | اُدْعُ اِلَى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ |
| [One manifestation of the divine name Sapient, which is a greatest name or one of the six lights of the greatest name, and a fine point of the above verse, appeared to me in the month of Ramadan while in Eskişehir Prison. | [âyetinin bir nüktesi ve bir İsm-i Azam veya İsm-i Azam’ın altı nurundan bir nuru olan “İsm-i Hakem”in bir cilvesi Ramazan-ı Şerifte görüldü. |
| This Third Point consists of five matters, and forms only an allusion to it. It was written in haste and has remained in its original form.] | Ona yalnız bir işaret olarak “Beş Nokta”dan ibaret Üçüncü Nükte acele olarak yazıldı; müsvedde halinde kaldı.] |
| First Matter | Üçüncü Nükte’nin Birinci Noktası |
| As is indicated in the Tenth Word, the greatest manifestation of the divine name of Sapient has made the universe like a book in every page of which hundreds of books have been written, | Onuncu Söz’de işaret edildiği gibi: İsm-i Hakem’in tecelli-i azamı şu kâinatı öyle bir kitab hükmüne getirmiş ki, her sahifesinde yüzer kitab yazılmış.. |
| and in every line of which hundreds of pages have been included, and in every word of which are hundreds of lines, and in each letter of which are a hundred words, | ve her satırında yüzer sahife dercedilmiş.. ve her kelimesinde yüzer satır mevcuddur.. ve her harfinde yüzer kelime var.. |
| and in every point of which is found a short index of the book. | ve her noktasında kitabın muhtasar bir fihristeciği bulunur bir tarza getirmiştir. |
| The book’s pages and lines down to the very points show its Inscriber and Writer with such clarity that that book of the universe testifies to and proves the existence and unity of its Scribe to a degree far greater than it shows its own existence. | O kitabın sahifeleri, satırları, tâ noktalarına kadar yüzer cihette nakkaşını, kâtibini öyle vuzuhla gösteriyor ki; o kitab-ı kâinatın müşahedesi, kendi vücudundan yüz derece daha ziyade kâtibinin vücudunu ve vahdetini isbat eder. |
| For if a single letter shows its own existence to the extent of a letter, it shows its Scribe to the extent of a line. | Çünki bir harf, kendi vücudunu bir harf kadar ifade ettiği halde; kâtibini bir satır kadar ifade ediyor. |
| Yes, one page of this mighty book is the face of the earth. | Evet bu kitab-ı kebirin bir sahifesi, zemin yüzüdür. |
| Books to the number of the plant and animal species are to be observed on this page in the spring, one within the other, together, at the same time, without error, in the most perfect form. | O sahifede nebatat, hayvanat taifeleri adedince kitablar, birbiri içinde, beraber, bir vakitte, yanlışsız, gâyet mükemmel bir surette bahar mevsiminde yazıldığı gözle görünüyor. |
| A single line of the page is a garden. | Bu sahifenin bir satırı, bir bahçedir. |
| We see that written on this line are well- composed odes to the number of flowers, trees, and animals, together, one within the other, without error. | O bahçede bulunan çiçekler, ağaçlar, nebatlar adedince manzum kasideler; beraber, birbiri içinde, yanlışsız yazıldığını gözümüzle görüyoruz. |
| One word of the line is a tree which has opened its blossom and put forth its leaves in order to produce its fruit. | O satırın bir kelimesi çiçek açmış, meyve vermek üzere yaprağını vermiş bir ağaçtır. |
| This word consists of meaningful passages lauding and praising the All-Glorious Sapient One to the number of orderly, well- proportioned, adorned leaves, flowers, and fruits. | İşte bu kelime; muntazam, mevzun, süslü yaprak, çiçek ve meyveleri adedince Hakem-i Zülcelâl’in medh ü senasına dair manidar fıkralardır. |