Kalbin Zümrüt Tepeleri’nde kısa bir seyahat (Kırık testi-1)

Kalbin Zümrüt Tepeleri kalb ve ruhun hayattan çıkmak için bir ufuk ve bir hedef göstermektedir. Sadece biz Müslümanların dükkânında bulunan değerli mücevherleri sergilemekte; kalp (sahte, taklit) akçe ile kalb hizmetini ayrı ayrı ayırmakta; yanlış teviller, hatalı anlayışlar ve çarpık yorumlarla yaralanan pek çok tasavvufî gerçeğin asıllarını ve sıhhatli hallerini ortaya koyuyor.

Okuyanın gönlünde o ulvî hakikatlere karşı merak uyarmakta, hiçbir olmazsa olmaz onların kendi düzeyinde ve ıstılahlar çerçevesinde anlama çabasına teşvik etmektedir. Diğer taraftan, onların anlamaları ve sonra hayatın vazgeçilmez bir yanını daha iyi hale getirmek adına bazı temel esaslar sağlar. Evrâd ü ezkâr, kâmilen edâ edilen namaz ve derin bir aradakür gibi, zümrüt tepelere tırmanırken mutlaka lâzım olan vasıtalara dikkat çekmektedir.

Hâsılı, Kalbin Zümrüt Tepeleri, maddeperestlik ve cismâniyetin dar kalıplarından sıyrılıp kalb ve ruh ufkuna yürüme, mânevî ve madde ötesi âlemlerin engin atmosferinde açılan kapıyı aralama yolları öğretmektedir.

Soru: Efendim, Kalbin Zümrüt Tepeleri’nde öyle şeyler var ki, doğru alâkalı iki duygu arasında bocalıyoruz. Hem öğrenmek istiyor, hem de tatmadığımız şeyler olduğu için onlar hakkında soru sormanın haddimiz değildi hissini taşıyoruz…

Cevap: Estağfirullah, ben sizlerin anladığınız ve çok sevdiklerinizi kanaatinizi taşıyorum. Kanaatimce, orada anlatılanlar, şiirlerin durumu mülahazamıza sökülmeye uygun olur. Yani, bir şiiri yorumlayan ve onu şerh eden insan o şiirden pek çok şey anlar; bu, biraz ufuk ve gönlün zevk alma meselesidir. Herkesin kendi gönül ve idrak enginliğine göre değişen mânâlar. Dikkat edilmesi gereken hususlar, meseleleri sadece epistomolojik bazı şeyler gibi değerlendirmemek gerekir.

İnsan, önce ıstılahları öğrenmekle başlamalı. Zira, inkişaf adına en önemli unsurlardan biri, ıstılahların yapacağıdır. Daha sonra da çok zaman geçirmek, anlatılan hususların sürekli olarak kurgulanması gerekir. En önemlisi de, Allah’a (celle celâluhû) güvenmek, ona itimat etmek ve sığınmaktır. Biz talibi olur ve peşinden koşarsak, Cenâb-ı Hak, en ulvî hakikatleri de yüreğimize koyabilir.

Kelimelerin parçalanmış, parçalarının parçalarının içirilmiş pek çok hakikat olabilir. İnsan bu olabilirliği kabul edip derince bakmalı meselelere. İfadelere takılmamalı. Hani, bir müftü efendi, Haşir Risalesi’ni eline alınca, diyor ki, “Bu, Allah’a inanmış insanlar için Esmâ-i İlâhîye’ye dayalı haşri ispat ediyor. Yani Allah’a inanan birine bu ödülü verecek bir şey yoktur.” Abdülmecid Efendi, o müftüye cevap veriyor ve Haşir Risalesi’nin başında Zât-ı Ulûhiyetin varlığının da ispatlandığını söylüyor. Üstad Hazretleri meselesini tavzih ediyor ve diyor ki, “Abdülmecid ona cevap verdi; ama cevap eksik. Aslında o işaret ve hakikatlerin içinde bir düzeyde haşir anlatılırken, diğer tarafta da tevhid-i ulûhiyet ve tevhid-i rubûbiyete göndermeler yapılıyor, onlarda da anlatılıyor.” İşte Meselesi, bir bakış zaviyesi yakalanması ve görülmemesi meselesidir.

Kalbin Zümrüt Tepeleri’nde, kavramlar tarife ve tavsiften, yani istılâhî sözcüklerin açıklamasından, duymaya ve hissetmeye doğru bir yürüyüş, bir geçiş; basitten mürekkebe doğru bir yürüyüş ve geçiş vardır. Aslında tasavvufî ahlâkı, onun terminolojisini, tasavvuf ve ahlâk farklılıklarını vaaz u nasihatlarla kürsüde, sohbette, konferansta arz yapmayı planlıyorum. Ama nasip bu şekilde yapmakmış.