The Third Letter
| The Third Letter | Üçüncü Mektub |
| In His Name, be He glorified! And there is nothing but it glorifies Him with praise .(17:44) | بِاسْمِهِ سُبْحَانَهُ وَاِنْ مِنْ شَيْءٍ اِلاَّ يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ |
| (Part of a letter sent to the well-known student of his.) | (O malûm talebesine gönderilen mektubun bir parçasıdır.) |
| Fifthly: You wrote in one of your letters to me that you wanted to share my feelings here, so listen now to one thousandth of them. | Hâmisen: Bir mektupta, buradaki hissiyatıma hissedar olmak arzusunu yazmıştın. İşte binden birini işit. |
| One night at the height of a hundred-storey building in my tree-house at the top of a cedar tree, I looked at the beautiful face of the heavens gilded with stars | Bir gece, yüz tabakalık irtifada, bir katran ağacının başındaki yuvada, semanın yıldızlarla yaldızlanmış güzel yüzüne baktım; |
| and saw an elevated light of miraculousness and brilliant secret of eloquence in the All-Wise Qur’an’s oath of, So verily I call to witness the planets * That recede, go forth, or hide. (81: 15-16) | Kur’an-ı Hakîm’in فَلاَ اُقْسِمُ بِاْلخُنَّسِ َاْلجَوَارِ الْكُنَّسِ kaseminde ulvî bir nur-u i’caz ve parlak bir sırr-ı belâğat gördüm. |
| This verse, which refers to the planets and their being concealed and spread abroad, displays to the gaze of observers an elevated embroidery full of art and an exalted, instructive tapestry. | Evet seyyar yıldızlara ve istitar ve intişarlarına işaret eden şu âyet, gayet âlî bir nakş-ı san’at ve âlî bir levha-i ibret, nazar-ı temaşaya gösteriyor. |
| The planets emerge from the sphere of the sun, their commander, and entering that of the fixed stars, display fresh embroideries and instances of art in the skies. | Evet şu seyyareler, kumandanları olan güneşin dairesinden çıkıyorlar, sabit yıldızlar dairesine girerek semada yeni yeni nakışları ve san’atları gösteriyorlar. |
| Sometimes they come shoulder to shoulder with another star like themselves and display a beautiful situation. | Bazan kendileri gibi parlak bir yıldıza omuz omuza verir güzel bir vaziyet gösteriyorlar. |
| At other times they enter among the small stars and assume the position of commander. | Bazan küçük yıldızlar içine girip bir kumandan suretini gösteriyorlar. |
| Especially in this season after evening, Venus on the horizon, and before the early dawn one of its shining companions, display a truly graceful and lovely scene. | Hususuyla bu mevsimde, akşamdan sonra ufukta Zühre yıldızı ve fecirden evvel diğer parlak bir arkadaşı, gayet şirin ve güzel bir vaziyet gösteriyorlar. |
| Later, after carrying out their duties as inspectors and acting as shuttles in the tapestries of art, they return, and entering the dazzling sphere of the sun, hide themselves. | Sonra vazife-i teftişiyelerini ve nakş-ı san’atta mekiklik hizmetini îfadan sonra yine dönüp sultanları olan Güneşin şaşaalı dairesine girip gizleniyorlar. |
| Now they demonstrate as brilliantly as the sun the majestic dominicality and glittering divine sovereignty of the One who spins this earth of ours and the planets described in the above verse with perfect order in space, each like a ship or aeroplane. | Şimdi şu “Hunnes, Künnes” tabir edilen seyyarelerle şu zeminimizi kâinat fezasında birer gemi, birer tayyare suretinde kemal-i intizamla döndüren ve seyr ü seyahat ettiren Zât’ın haşmet-i Rububiyetini ve şaşaa-i saltanat-ı Ulûhiyetini güneş gibi parlaklığıyla gösteriyorlar. |
| See that majestic dominion which has under its sway ships and aeroplanes a thousand times larger than the earth, and that travel thousands of times faster. | Bak bir saltanatın haşmetine ki, gemileri ve tayyareleri içinde öyleleri var ki, bin defa küre-i arz kadar bir cesamette ve bir saniyede sekiz saat mesafeyi kat’eden sür’attedir. |
| You can see from this what an elevated happiness, what a great honour, it is to be connected to such a Monarch through worship and belief, and to be his guest. | İşte böyle bir sultana ubûdiyet ve îmanla intisab etmek ve şu dünyada Ona misafir olmak ne kadar âlî bir saadet, ne derece büyük bir şeref olduğunu kıyas et. |
| Then I looked at the moon and saw a shining light of miraculousness in the verse, And the moon, We have measured for her mansions till she returns like the old lower part of a date stalk. ( 36: 39 ) | Sonra Kamer’e baktım. وَالْقَمَرَ قَدَّرْنَاهُ مَنَازِلَ حَتَّى عَادَ كَالْعُرْجُونِ الْقَدِيمِ âyetinin gayet parlak bir nur-u i’cazı ifade ettiğini gördüm. |
| Indeed, the determining, rotating, regulating, and illuminating of the moon, and its positioning in regard to the earth and the sun with precise reckoning is so wonderful, so astonishing, | Evet Kamer’in takdîri ve tedvîri ve tedbîr ve tenvîri ve zemine ve Güneş’e karşı gayet dakik bir hesabla vaziyetleri, o kadar hayret-feza, o derece hârikadır ki, |
| that nothing at all could be difficult for the All-Powerful One who orders and determines it thus. | onu öyle tanzim eden ve takdir eden bir Kadîr’e hiçbir şey ağır gelmez. |
| It instructs all beings with intelligence who behold it, conveying to them the idea that the One who makes it thus can surely do everything. | “Onu öyle yapan her şey’i yapabilir” fikrini, temaşa eden herbir zîşuura ders verir. |
| It follows the sun and does not deviate from its path even for a second, or lag behind one iota in its duties. | Hem öyle bir tarzda Güneş’i takib ediyor ki; bir saniye kadar yolunu şaşırmıyor, zerre kadar vazifesinden geri kalmıyor. |
| It makes those who observe it carefully exclaim: “Glory be to the One whose art bewilders the mind!” | Dikkatle bakana: سُبْحَانَ مَنْ تَحَيَّرَ فِى صُنْعِهِ الْعُقُولُ dedirtiyor. |
| Especially when like at the end of May it comes into conjunction with the Pleiades in the shape of a fine crescent, appearing as the curved white branch of a date-palm, and the Pleiades appear as a bunch of grapes, | Hususan Mayıs’ın âhirinde olduğu gibi, bazı vakitte ince hilâl şeklinde Süreyya menziline girdiği vakit, hurma ağacının eğilmiş beyaz bir dalı suretini ve Süreyya bir salkım suretini gösterdiğinden, |
| it conjures up in the imagination the existence of a huge luminous tree behind the veil of the green heavens. | o yeşil sema perdesi arkasında, hayale nuranî büyük bir ağacın vücudunu tahayyül ettirir. |
| As if the pointed tip of one of the tree’s branches had pierced the veil and stuck out its head together with its bunch of grapes and become the Pleiades and the crescent moon, and the other stars had become the fruits of that hidden tree. | Güya o ağaçtan bir dalının bir sivri ucu, o perdeyi delmiş, bir salkımıyla beraber başını çıkarmış, Süreyya ve Hilâl olmuş ve sair yıldızlar da o gaybî ağacın meyveleri olduğunu hayale telkin eder. |
| See the subtlety and eloquence of the metaphor of: “Like the old lower part of a date stalk.” | İşte كَالْعُرْجُونِ الْقَدِيمِ teşbihinin letafetini, belâğatını gör. |
| Then this verse occurred to me, He it is who has made the earth submissive to you, so traverse you its tracts, (67:15) which suggests that the earth is a mastered ship or mount. | Sonra هُوَ الَّذِى جَعَلَ لَكُمُ اْلاَرْضَ ذَلُولاً فَامْشُوا فِى مَنَاكِبِهَا âyeti hatırıma geldi ki; zemin müsahhar bir sefine, bir merkûb olduğunu işaret ediyor. |
| From this I saw myself high up in a huge ship speeding through space. | O işaretten kendimi feza-yı kâinatta sür’atle seyahat eden pek büyük bir geminin yüksek bir mevkiinde gördüm. |
| I recited the verse, Glory be to Him Whom has subjected these to us, for we could never have accomplished this, (43:13) which it is Sunna to recite when mounting such means of transport as horses or ships. {Muslim, Hajj 425;Abu Da’ud, Jihad 72, 74;Tirmidhi, Da’wat 46.} | At ve gemi gibi bir merkûbe binildiği zaman kıraeti sünnet olan سُبْحَانَ الَّذِى سَخَّرَ لَنَا هذَا وَمَا كُنَّا لَهُ مُقْرِنِينَ âyetini okudum. |
| I saw that with its motion the globe of the earth had assumed the position of a projector showing images as in the cinema; | Hem gördüm ki: Küre-i Arz şu hareketle, sinema levhalarını gösteren bir makina vaziyetini aldı; |
| it brought into movement all the heavens and began to mobilize all the stars like a magnificent army. | bütün semavatı harekete getirdi, bütün yıldızları muhteşem bir ordu gibi sevke başladı. |
| It shows such lofty scenes that it intoxicates those who think and fills them with wonder. | Öyle şirin ve yüksek manzaraları gösterdi ki, ehl-i fikri mest ü hayran eder. |
| “Glory be to God!” I exclaimed, “What numerous, vast, strange, wonderful, and elevated works are performed at so little expense!” | “Fesübhanallah!” dedim; ne kadar az bir masrafla ne kadar çok ve büyük ve garib ve acib, âlî ve gâlî işler görülüyor. |
| Two subtle points concerning belief occurred to me after this: | Bu noktadan iki nükte-i îmaniye hatıra geldi: |
| The First: A few days ago I was asked a question by a guest: the gist of it, which inferred doubt, was this: Paradise and Hell are a great distance away. | Birincisi: Birkaç gün evvel bir misafirim bana sual etti. O şüpheli sualin esası şudur: Cennet ve Cehennem pek çok uzaktırlar. |
| Through divine grace, the people of Paradise will pass through the resurrection like lightning or as swiftly as Buraq, and enter Paradise. | Haydi ehl-i Cennet, lütf-u İlâhî ile berk ve burak gibi uçarak Haşirden geçerler, Cennet’e giderler. |
| But the people of Hell, how will they go, with their ponderous bodies, loaded down with the heavy burdens of their sins? How will they travel? | Fakat ehl-i Cehennem, sakil cisimleri ve büyük ve ağır günahların yükleri altında nasıl gidecekler? Hangi vasıta ile? |
| What occurred to me was this: if for example all nations are invited to a general congress in America and each boards a huge boat and goes there, | İşte hatıra gelen şudur: Nasıl ki meselâ Amerika’da, bütün milletler umumî bir kongreye davet edilse, her millet büyük gemisine biner, oraya gider. |
| in the same way, the globe, which travels the long distance of twenty-five thousand years in one year in the vast ocean of the universe, | Öyle de: Bahr-i muhît-i kâinatta, bir senede yirmibeş bin senelik uzun bir seyahata alışan Küre-i Arz; |
| will take on its people, travel to the field of the resurrection, and disembark them. | ahalisini alır, gider mahşer meydanına boşaltır. |
| Furthermore, the Hell at the centre of the earth is indicated by the fact that the earth’s temperature increases one degree every thirty-three metres. | Hem her otuzüç metrede bir derece-i hararet tezayüd ettiği delaletiyle, |
| That Hell will pour its fire into the Greater Hell, whose temperature of two hundred thousand degrees is similar to that described in Hadith | merkez-i Arz’da bulunan Cehennem ateşinin hadîsçe beyan olunan derece-i hararetine muvafık ikiyüz bin derece-i harareti taşıyan |
| and according to Hadiths will carry out some of the duties of the Greater Hell in this world and the Intermediate Realm. {See, Bukhari, Bad’al-Khalq, 10; Muslim, Janna, 30; Tirmidhi, Jahannam, 7; Musnad, ii, 313.} | ve hadîsin rivayatına göre, dünyada ve berzahta büyük Cehennem’in bazı vazifelerini gören ateşini Cehennem’e döker; |
| Then at a divine command, the earth will be transformed into a better, eternal form, and will become one of the habitations of the hereafter. | sonra emr-i İlahî ile daha güzel ve bâki bir surete tebeddül eder; âhiret âleminden bir menzil olur. |
| The Second Point which comes to mind: it is the custom of the All-Powerful Maker, the All-Wise Creator, the Single One of Unity, in order to demonstrate the perfection of His power and beauty of His wisdom and proofs of His unity, | Hatıra gelen ikinci nükte: Sâni’-i Kadîr, Fâtır-ı Hakîm, Vâhid-i Ehad kemâl-i kudretini ve cemâl-i hikmetini ve delil-i vahdetini göstermek için, |
| to perform many works with very little and to have large duties carried out by small things. | pek az birşeyle çok işleri görmek; pek küçük birşeyle, pek büyük vazifeleri gördürmeyi âdet etmiştir. |
| As I have said in some of the Words, if all things are attributed to a single being, they become so easy as to be necessary. | Bazı Sözlerde demiştim ki: Eğer bütün eşya bir tek zâta isnad edilse, vücub derecesinde bir sühûlet, bir kolaylık peyda eder. |
| Whereas if they are attributed to numerous makers and causes, as many difficulties arise as to make them impossible. | Eğer eşya müteaddid sâni’lere, esbablara isnad edilse; imtina’ derecesinde bir suûbet, bir müşkilât ortaya düşer. |
| For a single person like an officer or master builder easily positions numerous soldiers or numerous stones with a single act, a single movement, and obtains a result. | Çünki bir zabit gibi veya usta gibi bir tek zât, kesretli efrada ve kesretli taşlara bir fiil ile, bir hareket ile ve sühuletle bir vaziyet verip bir netice hasıl eder ki, |
| But if, in order to obtain those positions and results, it is referred to the soldiers in the army or the stones of the dome, which is without support, | eğer o vaziyeti alması ve o neticeyi istihsal etmesi, o ordudaki efrada ve o direksiz kubbedeki taşlara havale edilse; |
| they could be achieved only with truly numerous acts, numerous difficulties, and great confusion. | pek çok fiillerle, pek çok müşkilâtla, pek çok karışıklıklarla ancak yapılabilir. |
| And so, if such acts as the whirling and rotations, the circulation and revolutions, and the glorification-scattering promenading and excursions of the four seasons and day and night in the universe are ascribed to unity, | İşte şu kâinattaki raks u deveran, seyr ü cevelan ve temâşâ-i tesbihfeşan ve fusûl-i erbaa ve gece-gündüzdeki seyeran gibi ef’al, eğer vahdete verilse; |
| then by impelling a single globe with a single command, a Single Being can obtain those elevated situations and exalted results. He can display the wonders of art in the alternation of the seasons, and the marvels of wisdom in the revolutions of day and night, and the graceful spectacles in the apparent motions of the stars, sun, and moon. For the army of all beings is His. | bir tek zât, birtek emirle, birtek küreyi tahrik ile mevsimlerin değişmesindeki acâib-i san’atı ve gece gündüzün deveranındaki garâib-i hikmeti ve yıldızların ve Şems ve Kamer’in sûrî hareketlerinde şirin temâşâ levhalarını göstermek gibi o âlî vaziyetleri ve gâlî neticeleri istihsal eder. Çünki umum mevcudat ordusu Onundur. |
| If He wishes, He may appoint a soldier like the earth to be commander of all the stars, | İstese, Arz gibi bir neferi, umum yıldızlara kumandan tayin eder; |
| make the mighty sun a lamp furnishing heat and light for his people, and the four seasons, which are tablets of the inscriptions of His power, as shuttles, and night and day, which are pages for the writings of His wisdom, He can make into bows. | koca Güneş’i, ahalisine ısıtıcı ve ışık verici bir lâmba ve elvah-ı nukuş-u kudret olan fusûl-i erbaayı da bir mekik ve sahâif-i kitabet-i hikmet olan gece gündüzü de bir yay yapar. |
| By showing each day the moon in a different shape, He makes it a calendar for reckoning time. | Herbir gününe, ayrı bir şekilde bir Kamer’i göstererek, evkatın hesabı için takvimcilik yaptırır.. |
| And just as He makes the stars adorned, elegant, shining lanterns in the hands of the angels, dancing in ecstasy, so too He demonstrates many instances of wisdom that look to the earth. | ve yıldızların kendilerine, raksa gelen ve cezbeden rakseden melâikenin ellerinde süslü ve şirin, parlak nazenin misbahlar suretini vermek gibi, Arz’a ait çok hikmetlerini gösterir. |
| If these situations are not sought from One Being whose command, order, law, and regulation address all beings, | Eğer bu vaziyetler, umum mevcudata hükmü ve nizamı ve kanunu ve tedbiri müteveccih olan bir zâttan istenilmezse, |
| then all the suns and stars would have to cut an infinite distance each day with actual motion and infinite speed. | o vakit umum güneşler, yıldızlar, hakikî hareket ile ve hadsiz bir sür’atle hadsiz bir mesafeyi her gün kat’etmeleri lâzım gelir. |
| It is because of the infinite ease in unity and infinite difficulty in multiplicity that | İşte vahdette nihayetsiz sühûlet ve kesrette nihayetsiz suûbet bulunduğundandır ki; |
| businessmen and industrialists give a unity to multiplicity and so make things easy; that is, they form companies. | ehl-i san’at ve ticaret, kesrete bir vahdet verir, tâ sühûlet ve kolaylık olsun, yani şirketler teşkil ederler. |
| In Short: There are infinite difficulties in the way of misguidance, and infinite ease in the way of unity. | Elhasıl: Dalalet yolunda nihayetsiz müşkilât var, hidayet ve vahdet yolunda nihayetsiz sühûlet var. |
| The Eternal One, He is the Eternal One!Said Nursi | اَلْبَاقِى هُوَ الْبَاقِى Said Nursî |