Kabz u Bast İle Havf u Reca (Kırık testi-1)

Kalbin Zümrüt Tepeleri’nde ifade edildiği gibi, havf u reca (korku-ümit), iradî birer tavır, hak yolunun salikleri için bir ilk menzil ve ilk nokta olmasına karşılık; kabz u bast, bir kısım iradî sebeplerin dışında hakikat yolcularının yolunu kesen veya onu şahlandırıp kanatlandıran nihaî sınırda sırlı bir alış-veriştir. Havf u reca, istikbale ait sevilip sevilmeyen karşı bir endişe hissi ve bir ümitlenme neşvesi ise; kabz u bast, halihazırda hazır kalbe gelen farklı boy ve renkteki dalgaların tesirinde kalbin kasvetle kasılması veya neşeyle atması şeklinde yorumlanabilir. Havf u reca ile kabz u bastın karıştırılması gerekir. Birisinin, insanın beklentileri ve gerçeğinin sonucudur. Diğeri, haldir ve hemen mertebede, makamı ve payede kulun başına meydana gelen bir durum; yolcuyu sürekli ilgilendiren bir husustur.

Kabz u Bast ve İnsan Karakteri (Kırık testi-1)

İnsan karakteri ile kabzı arasında bir ilgi olabilir. Bazı ruhlar kabza daha yakınlar. Bazı hassas insanların mazhar olduğu karşı bile “Ben ne yaptım ki böyle bir mükafat verildi.” Derler; bast safra onlar için bayağı bir sıkıntı kaynağı olur. Böyleleri, farklı hadiselere karşı da derin bir duyarlılığa sahiptirler. Daha önce bencil ruhların mülahazasına bağlayarak arz etmiştim: Benciller derler ki, “Ateşin düştüğü yeri yakar.” Bu söz, hodbîn ve egoist ruhların sözüdür. “Ateş çevresini de yakar.” beyan ise bir parça diğergam ruhların sözü. “Ateş nereye düşerse düşsün beni de yakar.” Sözüne gelindiğinde bu kamil ruhların vicdanlarının sesidir.

İşte, ihsasları bu derece derin, dünyanın herhangi bir yerinde bir hadise olduğu zaman kendine göre mânâ çıkaracak bir ruh çok defa kabzın demir kısmına düşer, kızdırap çeker. Dışta cereyan eden hadiseler onda fırtınalara sebep olur. Hatta onun fizikî yapısını tesir eder. Bir kısım ruhi problemlerin, bir kısım psikosomatik (ruhî sebeplerle ortaya çıkan bedenî) rahatsızlıklara sebepleri henüz sunulduğu gibi, farklı yerlerdeki cereyan eden hadiseler aynen psikosomatik yayılma gibi onun yayılmada kendini gösterir. Ağrı ağrır, ağrı ağrır, dişi ağrır vs… o şahsın bu tür rahatsızlıklarına “dünyasomatik” rahatsızlıklar diyebilirsiniz. Veya cihannüma ruhların “cihansomatik rahatsızlıkları”…