“Muvazzah İlm-i Kelâm” veya diğer adıyla “İlmi Kelâm Dersleri”, Ömer Nasuhi Bilmen’in kaleme aldığı ve İslam inanç esaslarını ele alan temel bir eserdir. Ömer Nasuhi Bilmen, Türkiye’de hem İslam hukuku hem de kelam alanındaki çalışmalarıyla tanınan önemli bir alimdir. Bu eser, İslam’ın temel inanç esaslarını anlaşılır bir üslupla açıklamayı amaçlayan, özellikle medrese öğrencileri ve din bilgisine ilgi duyanlar için hazırlanmış bir kaynaktır.


  • “Muvazzah İlm-i Kelâm”, İslam kelamını sade ve anlaşılır bir dille anlatmayı hedefler.
  • Eser, özellikle iman esasları, Allah’ın varlığı ve birliği, nübüvvet, ahiret inancı gibi İslam inancının temel meselelerini detaylı bir şekilde açıklar.
  • Hem akademik bir ders kitabı hem de genel okuyucular için bir rehber niteliğindedir.

Ömer Nasuhi Bilmen, kitabında sadece teorik bilgileri aktarmakla kalmaz, aynı zamanda felsefi akımlar, batıl inançlar ve modern çağdaki dini sorunlar üzerine de açıklamalar yapar. Böylece klasik İslam kelamını, çağdaş meselelerle ilişkilendirir.


“Muvazzah İlm-i Kelâm” genel olarak üç ana bölüme ayrılır:

  • Kelamın tanımı, konusu ve gayesi.
  • Kelam ilminin İslam düşüncesindeki yeri ve diğer ilimlerle ilişkisi.
  • İlk dönem kelamcılar ve kelam ekolleri (örneğin Maturidilik ve Eşarilik).
  • Tevhid: Allah’ın varlığı, birliği ve sıfatları.
  • Nübüvvet: Peygamberlerin özellikleri ve görevleri.
  • Ahiret: Cennet, cehennem, hesap günü ve ahiret hayatının detayları.
  • Kader ve İrade: İnsan iradesi, özgürlük ve kader anlayışı.
  • İslam’ın felsefi akımlara karşı savunusu.
  • Modern dönemde iman esaslarının nasıl anlaşılması gerektiği.
  • İnançla ilgili şüpheler ve bunların ilmi cevapları.

  • Ömer Nasuhi Bilmen, anlaşılır ve sade bir dil kullanarak karmaşık meseleleri basit bir şekilde izah eder.
  • Kitap, akıl ve nakil (vahiy) arasında bir denge kurar ve her iki kaynaktan da deliller sunar.
  • Eserde hem klasik kaynaklardan hem de modern tartışmalardan faydalanılmıştır.

  • İslam inancını öğrenmek isteyen genel okuyucular.
  • Medrese eğitimi alan öğrenciler.
  • İslam teolojisi ve kelam ilmine ilgi duyan akademisyenler ve araştırmacılar.

  • Ömer Nasuhi Bilmen (1882-1971), Osmanlı ve Cumhuriyet dönemi Türkiye’sinde yetişmiş önemli bir İslam alimi ve yazardır.
  • Diyanet İşleri Başkanlığı görevinde bulunmuş ve birçok dini eser kaleme almıştır.
  • Bilmen’in eserleri, hem klasik İslam ilimlerini hem de modern dönemin ihtiyaçlarını göz önünde bulunduran bir perspektife sahiptir.

“Muvazzah İlm-i Kelâm”, İslam inanç esaslarını öğrenmek ve kelam ilmini daha iyi anlamak isteyenler için başvurulması gereken temel kaynaklardan biridir.

image-206-225x300 İlmi Kelâm Dersleri-Ömer Nasuhi Bilmen pdf indir