Günümüzde çok popüler olan pek çok dev şirket, savaştan önce ve savaşın yaşandığı yıllarda Naziler ile işbirliğinde bulunmuş ve teknolojiye yön vermişti. Söz konusu firmaların bir kısmı ideolojik manada gerçekten de Nazi hayranı, diğerleriyse ‘kazanacağı paraya bakan’ kurumlardı.

İkinci Dünya Savaşı, dünyanın bugüne kadar gördüğü en kanlı savaştı. Bu savaş, genel olarak kazananlar ve kaybedenler olarak ayrışsa da tüm dünyada önemli bir ekonomik kriz yarattı. Elbette her ekonomik krizin bazı kazananları olur. Bu kazananlar arasında ise savaş döneminde Nazi Almanyası ile iş birliği içinde olup büyük kazançlar elde ederek günümüzde bile dev olan firmalar yer alıyor. Hitler’i başta da olsa başarılı kılan, hedefine ulaşmasında oldukça önemli katkılarda bulunan bu markalar dönemin Nazi iktidarı ve Alman devletine olağanüstü bir teknoloji alt yapısı sunmuşlardı. Bugün sizlere 2. Dünya Savaşı’nda Nazi Almanyası ile iş birliğine gidip buradan elde ettiği ekonomik gelirle günümüzün en bilinen şirketleri arasına giren dev isimlere bakacağız.

Hugo Boss

Ferdinand Hugo Boss, 1924 yılında ‘Hugo Boss’ markasını kurduktan 7 yıl sonra Nazi partisine üye oldu. Adolf Hitler’in 1933 yılında iktidarı ele geçirmesinin ardından 1945’in sonuna değin Alman ordusunun üniformalarını imal etti. Tasarımları arasında SS’lerin, Hitler gençliğinin ve Wehrmacht’ın üniformaları da bulunuyor.

BMW

BMW’nin kurucusu Günther Quandt, Nazi partisi üyesi idi. Savaş zamanında Nazi rejimi adına silah ve askeri teçhizat üreten firma, fabrikalarında 50.000 savaş tutuklusu ve toplama kamplarından gelen Yahudi işçileri çalıştırdı.

Coca-Cola

1936 senesinde, Nazi propagandasının başındaki kişi olan Hermann Göring’in yabancı markaların Almanya’ya girişini durdurması, Coca-Cola’yı harekete geçirdi. Nazi rejimiyle anlaşan Coca Cola, reklam afişlerinde kola içen Nazi gençliğinin ve gamalı haçın arka yüzünde Führer’in fotoğrafının bulunmasını kabul etti. 1941 yılında Almanya Avrupa’daki en büyük pazar haline gelirken, ABD hükümeti markanın Almanya’ya olan ihracatını durdurdu. Bunun üzerine Coca-Cola’nın Almanya temsilcisi, Nazi gençliğine hitap eden yeni bir içecekle geldi: Fanta.

Renault

Renault’un kurucusu Louis Renault’un sonu ise öbür patronlar gibi olmadı. Fransa’nın 1944 yılında Nazi işgalinden kurtarılmasının ardından direnişçiler tarafından düşmanla işbirliği yaptığı gerekçesiyle yakalanan Louis Renault Paris yakınlarında bulunan bir hapishaneye gönderildi ve bir ay sonra da, büyük ihtimalle oradaki tutuklular tarafından işlenen bir cinayetin kurbanı oldu. Her ne kadar Renault’un mirasçıları dedelerinin işbirlikçi geçmişini kabul etmese de, arşivler Renault’un Nazilere kamyon ürettiğini açıkça gösteriyor.

Ford

Ford markasının kurucusu Henry Ford, Nazilere en fazla bağış yapan iş adamlarından biriydi. Hitler’e yardım amacıyla markanın Almanya’da kazandığı paraları Nazi rejimine bağışlayan Ford, Führer’in doğum günü için de 50.000 dolar vermekten kaçınmamıştı. Henry Ford ayrıca, Alman olmadığı halde Almanya Devlet Nişanı’na layık görülen ilk kişidir.

IKEA

Savaş döneminde 20’li yaşlarında olan Kamprad, İsveç’te faşist gençlik hareketine üyeydi ve Nazi rejiminin İsveç temsilcisi konumundaki Per Engdahl’ın da sıkı bir hayranıydı. IKEA, yakın zamanda, “Kurucumuz, 70 yıl önce yaşananlardan ötürü birçok kez özür dilemiştir. Geçmişte yaşananların IKEA’nın faaliyetleriyle bir ilgisi yoktur” şeklinde bir açıklama yapmıştı.

Volkswagen – Porsche

Adolf Hitler, iktidara geldikten sonra, ‘halkın arabasını üretme’ maksadıyla Porsche arabalarının yaratıcısı Ferdinand Porsche’yi yanına çağırır. Kendisinden, ‘bir böcek’ gibi akıcı çizgilere sahip bir araba imal etmesini isteyen Hitler’i can kulağıyla dinleyen Porsche, dilimize ‘Vosvos’ diye geçen Volkswagen (Halkın Arabası) Beetle (Böcek) otomobillerini üretti.

Bayer

Günümüzün en büyük ilaç üreticilerinden Bayer, bir zamanlar Nazilerin gaz odalarında kullandıkları Zyklon B gazının üreticisi IG Farben’in bir alt koluydu. Gaz üretiminin haricinde, ‘Ölüm Meleği’ lakabıyla bilinen Nazi doktor Josef Mengele’nin deneylerine de yardım eden IG Farben, savaşın ardından Bayer tarafından satın alındı.

Siemens

Alman teknoloji devi Siemens, 2. Dünya Savaşı sırasında, toplama kamplarındaki Yahudi tutukluların ‘kalabalık olarak – topluca’ yakılmalarını sağlayacak fırınlar imal etmişti.

Kodak

Kodak, ABD’nin düşmanlarla ithalat yasağına karşın savaş yıllarında Almanya’dan ayrılmadı ve onlarla alışverişini sürdürdü ve bu işbirliği bize, Nazilerin yaptığı katliamları belgeleme amacıyla kullandığımız fotoğrafları sağlamış oldu.